Cân bằng giữa nghe nhạc & gia đình

Lâu lắm rồi em không viết ở đây.
Không phải vì thiếu cảm xúc. Mà là ngược lại, quá nhiều thứ đang diễn ra bên ngoài âm nhạc. Con nhỏ, công việc không ngừng nghỉ, những tối muộn rồi thành không có tối nào cả. Thói quen nghe nhạc sau 23h - thứ nghi lễ riêng tư mà em từng gìn giữ như một khoảng trời bất khả xâm phạm - âm thầm biến mất lúc nào không hay.

Roon vẫn mở đó. Vài ngàn album. Những playlist đánh dấu yêu thích đứng im không thêm mới. Mỗi lần ngồi xuống, ngón tay lướt qua rồi lại thôi, không chọn được gì. Không phải vì thiếu nhạc mà vì cảm giác mọi thứ đã quá quen. Quen tới mức nhớ từng tiểu tiết, từng hơi thở, từng phân đoạn dừng lại của nghệ sĩ. Cái quen đó, đôi khi, lại chính là kẻ thù lớn nhất của niềm vui.

Mở bộ dàn lên, ngồi xuống chiếc ghế cũ không còn cái hồi hộp rùng mình như những năm trước.

Em nhận ra: mình đang cần một sự lột xác thật sự.

Gốc Rễ Của Vấn Đề
Bắt đầu từ phòng nghe. Hay đúng hơn, từ sự thật rằng em không có phòng nghe, em có một phòng khách.

Cặp Wilson Sasha W/P vẫn hiện diện ở đó, lừng lững và oai vệ trong không gian 30 mét vuông. Chúng đẹp, chúng mạnh, chúng có thể tái hiện cả một dàn nhạc giao hưởng. Nhưng để Wilson thực sự cởi mở, cần không gian và không gian đó em không có.

Và có lẽ quan trọng hơn, em nhận ra gu nghe của mình đã thay đổi.

Những bản symphony hùng tráng, những đợt crescendo dâng cao, những climax kinh hoàng rung chuyển tường nhà - em từng sống vì chúng. Giờ, em muốn gì đó khác hơn. em muốn sự thân mật. Muốn trung âm dày ấm như giọng người ngồi trước mặt. Muốn treble mịn màng chứ không sắc bén, muốn chi tiết nhưng không phơi bày, muốn lớp lang nhưng không lạnh lùng.

Kharma dần hiện ra như một câu trả lời tự nhiên. Đủ gọn ghẽ cho không gian sống. Đủ thanh lịch để không bị gọi là "loa trông như con robot." Và đủ hay - không theo kiểu màu mè đền bù cho sự thiếu hụt kỹ thuật, mà hay theo kiểu của một nhạc cụ được chế tác tỉ mỉ: trung thực, nhưng có linh hồn.

Em chọn Kharma DB7 1.1 - phiên bản nâng cấp từ 2018 với cải tiến ở dây dẫn và phân tần, nhận ra được bằng ngoại quan mặt sau so với đời 1.0. Cô nàng mà em đang có là phiên bản sản xuất năm 2023-2024. Trở kháng danh định 4 Ohm với đường cong khá ổn định, thấp nhất chỉ chạm 3.9 Ohm - về kỹ thuật, ít đòi hỏi hơn Wilson rất nhiều, mở ra cánh cửa cho những lựa chọn khuếch đại khác đi.

Câu hỏi tiếp theo: đánh bằng gì?
Với những người chơi lâu năm, câu hỏi này không bao giờ có một đáp án đúng duy nhất. Nhưng sau nhiều lần giao lưu, nhiều buổi tụ tập nghe thử, một cái tên cứ quay trở lại: New Audio Frontiers 845 SE Special Edition.

New Audio Frontiers được thành lập bởi Maurizio và Ferdinando Zanichelli vào năm 1980, tập trung vào chế tạo các loại ampli ống chân không. Họ luôn chú trọng vào các ống triode gia nhiệt trực tiếp như 845, 211, 300B... Mẫu ampli tích hợp/công suất này do đồng sáng lập Maurizio và kỹ sư Buzzi Roberto dẫn đầu nhóm nghiên cứu phát triển — Roberto là kỹ sư R&D thế hệ đầu của NAF, hợp tác với Maurizio đã hơn 30 năm.

Đây là phiên bản đặc biệt của dòng Stereo khai thác bóng đèn công suất 845 - một loại triode lớn có lịch sử lâu đời. Phiên bản SE em may mắn sở hữu được nâng công suất từ 20W lên 25W/kênh. Bên trong thân máy nặng gần 55 kg - một con số nói lên rất nhiều - là 4 biến áp xuyến bên cạnh 3 biến áp lớn ở mặt ngoài. Tổng cộng 7 biến áp. Sơ đồ mạch single-ended thuần túy, không phản hồi âm. Biến áp xuất âm quấn dây litz mạ bạc, được thiết kế riêng cho mạch này.

Phần kết nối: RCA Ansuz A2 nối từ Aurender tới ampli, hệ thống mạng dùng NAS và Roon Server cách ly qua switch, toàn bộ nguồn của các thiết bị mạng này đi qua biến áp cách ly R Core công suât khoảng 500VA.

First Impression
Trước khi thử nghiệm chính thức, em tự nhắc mình: đây là ampli ĐÈN, đừng kỳ vọng tốc độ, sức mạnh và khả năng kiểm soát như của ampli bán dẫn, của Dan Agostino, của Vitus,... như em đã từng chơi. Nhưng sau vài phút làm quen, dù một phần em đúng, 845SE vẫn mang đến cho em vô số bất ngờ!
Ngoài ra, phải nói rằng: thiết bị còn mới, đèn còn chưa đủ giờ chạy. Đây là cảm nhận của tai nghe trong trạng thái đó.

Mở máy chưa lâu âm thanh đã hay, sau nửa đến một tiếng âm thanh càng ổn định hơn. Lúc này em mới hiểu tại sao 845 lại hấp dẫn đến vậy - "độc tính" của nó mạnh đến nhường nào! Em không nói tiếng violin của nó chân thực đến đâu, nhưng sự ngọt ngào và ấm áp đó thực sự có thể khiến bản thân tan chảy! Mặt khác, em cũng không nói nó có âm sắc pha tạp nặng. Đúng, em đã nghe một số ampli tube cho tiếng violin ngọt ngào, ấm áp, nhưng không thể thuyết phục khi đó là tiếng violin thật. 845 cũng có chút âm sắc thêm thắt hài âm, nhưng sức thuyết phục rất cao - vì nó thật mà hình ảnh âm vẫn không bị phình to mờ nhạt, nhạc cụ vẫn có đường nét rõ ràng, không bị "tan chảy" thành một đống âm thanh như một số trải nghiệm nghe khác. Ngoài việc violin có đường nét rõ ràng, hình thể cũng rất chân thực, sự lên xuống ngữ điệu, rung dây và các chi tiết nhỏ đều rất rõ ràng; chỉ là ôi, sao tiếng đàn có thể quyến rũ đến thế? Trung âm - đó là từ đầu tiên em nghĩ tới. Bóng 845 khai thác tốt mang tới dải trung không chỉ "ấm" theo nghĩa thông thường mà người ta hay dùng như một lời khen chung chung. Đây là sự ấm áp có chiều sâu, có texture, có cả phần không khí lẫn giữa các nốt nhạc - thứ mà kỹ thuật số tinh tế nhất cũng khó mô phỏng được một cách hoàn toàn tự nhiên. Nếu như Wilson với power bán dẫn từng mang lại cho em cảm giác đứng trước sân khấu, quan sát từng nghệ sĩ với sự chính xác lạnh lùng - thì Kharma với 845 SE mang lại cảm giác ngồi trong phòng nhạc, gần hơn, thân mật hơn, như thể âm nhạc đang diễn ra vì mình, không phải trước mặt mình.

Bass - không phải loại bass nặng nề, không phải thứ bass phô trương khoe công suất. Đây là bass lan toả, là là dưới mặt sàn theo đúng nghĩa vật lý - bạn cảm nhận nó qua người trước khi tai kịp phân tích. Qua driver của Kharma, chất bass tái tạo được thật sự ấn tượng.

Không gian âm trường - rộng mở, bao trùm, không cưỡng ép. Đây là đặc trưng của single-ended triode được thiết kế tốt, gợi không gian bằng hài âm tự nhiên.

Những Album Đầu Tiên Được Mở Ra
em bắt đầu bằng thứ quen thuộc nhất: vocal.

Patricia Barber – "Companion" - track "You & The Night & The Music" mở đầu bằng tiếng piano và giọng của Barber, một giọng contralto trầm thấp với dư âm kỳ lạ giữa quyến rũ và cô độc. Qua 845 và Kharma, giọng cô không bị đẩy lên phía trước kiểu monitor mà ngồi lại trong không gian, hơi thở giữa các từ hiện diện rõ ràng, tiếng piano không lấn át mà bổ sung như ánh đèn sân khấu chiều hôm. Đây là phối ghép mà em muốn ngồi lâu - không phải vì muốn phân tích mà vì không muốn đứng dậy.

Eva Cassidy – "Songbird" - thứ thử thách kinh điển cho treble và midrange. Giọng Cassidy có vùng chuyển tiếp giữa chest voice và head voice rất đặc trưng, dễ bị tái tạo thành tiếng rè hoặc sắc nếu treble không kiểm soát tốt. Kharma với 845 SE xử lý điều này nhẹ nhàng đến bất ngờ - không phải bằng cách làm mịn đi, mà bằng cách tái hiện đúng bản chất tự nhiên của giọng hát. Treble có trong trẻo, không sắc, không dày - như ánh sáng lọc qua cửa sổ buổi sáng.

Jazz at the Pawnshop – Arne Domnerus - bản ghi âm huyền thoại từ 1976, thực hiện tại quán rượu Stampen ở Stockholm. Đây không phải thử nghiệm treble hay bass - đây là thử nghiệm không gian sống. Tiếng ghế cọ, tiếng ly cốc, tiếng khán giả trò chuyện xì xào... Và bên trên tất cả, tiếng alto saxophone của Domnerus trôi nổi trong không khí ẩm ướt của quán rượu mùa đông Bắc Âu. Qua hệ thống này, lần đầu tiên sau rất lâu, em tin rằng mình đang ngồi trong quán đó. Không gian được tái tạo không phải bằng hai điểm ảnh stereo trái-phải cứng nhắc, mà bằng cái gì đó bao phủ - phía trước, phía trên, xung quanh. Đây là tiêu chí khắt khe nhất em đặt ra cho một hệ thống, và buổi đầu tiên này vượt qua dễ dàng hơn em nghĩ.

Beethoven – Piano Sonata No. 14 "Moonlight", Wilhelm Kempff - em không cần một bản ghi âm hào nhoáng. Kempff chơi chậm, thở sâu, những khoảng lặng của ông nặng hơn nhiều nốt nhạc. Qua 845 SE, những khoảng lặng đó được giữ nguyên vẹn - không bị lấp đầy bởi floor noise, không bị ép lại bởi compression. Tiếng đàn nảy ra trong im lặng, và rồi im lặng quay trở lại sau mỗi hợp âm. Đây là thứ khó nhất để tái tạo và dễ nhất để cảm nhận khi nó đúng.

Mahler Giao hưởng số 5 với Barbirolli chỉ huy - em bắt đầu với âm lượng nhỏ. Mở đầu là tiếng kèn trumpet trang nghiêm, bi tráng, có nhịp điệu rõ ràng, không lề mề; rồi bước vào một cao trào như bão tố - không rối loạn! Điều này làm em rất tự tin, nên em dần tăng âm lượng lên mức bình thường. Khoảng tầm 9h tới 9h30 volume là cặp Kharma đã khiến căn phòng gần như tới hạn. Nhưng áp lực âm thanh này dễ chịu hơn Wilson rất nhiều.
Chỉ nói về độ động - từ yên tĩnh nhất đến mạnh nhất, thật sự không hề gắng sức; dù không nói còn "rất dư dả", cũng có thể nói là khá thong thả! Bass contrabass cũng rất mạnh mà không mất kiểm soát - điều này đã hoàn toàn phá vỡ quan niệm cũ của về tube! Nó không chỉ phát ra đủ áp lực âm thanh, mà âm trường cũng không mờ nhạt - có tiền có hậu, độ phân tách nhạc cụ cũng tốt.

Yo-Yo Ma – Bach Cello Suites - cello solo là bài thi tàn nhẫn nhất cho midrange. Không có gì để che, không có hòa âm để phân tán sự chú ý, chỉ có một cây đàn và một người chơi. Thân đàn cello cộng hưởng ở dải từ 65Hz tới vài trăm Hz - chính xác nơi Kharma và 845 đang mạnh nhất. Tiếng cung kéo mang đủ độ nhám tự nhiên, tiếng đàn nảy trong những đoạn pizzicato đủ tròn trịa, và cái không khí phòng thu của Columbia 30th Street Studio năm 1997 hiện diện như một nhân vật thứ ba trong bản ghi.

Những Gì Còn Chờ Phía Trước
Còn quá sớm để nói bất cứ điều gì.
Đèn cần burn-in. Bản thân em cũng cần thời gian để tai quen với âm thanh mới, rồi quên đi cái cũ, rồi nghe lại từ đầu không có ký ức nào làm tham chiếu. Đó là quá trình mà bất kỳ người chơi nghiêm túc nào cũng biết không thể rút ngắn.

Nhưng những gì em nghe được trong những giờ đầu tiên đã đủ để trả lời câu hỏi ban đầu: có, đây là sự thay đổi đúng hướng. Không phải vì hệ thống mới hơn hay đắt hơn - mà vì nó phù hợp hơn với cái tai, cái không gian, và cái giai đoạn trong cuộc sống của người đang ngồi nghe.

Có những khoảnh khắc, nhạc vang lên và em quên mất rằng mình đang đánh giá thiết bị. Chỉ còn lại âm nhạc và cái cảm giác mà người chơi audio nào cũng theo đuổi nhưng hiếm khi nắm bắt được lâu: được âm nhạc ôm lấy, thay vì ngồi phân tích nó từ bên ngoài.
Khả năng, sau 1 time tới, sẽ còn viết lại sau khi mọi thứ rõ ràng hơn. Bóng tiền 803s sẽ phải thay, bóng thúc, bóng công suất,.. Còn rất nhiều việc cần làm...
Nhưng hôm nay sau rất lâu em cảm giác khá hài lòng.
Và đó có lẽ là điều duy nhất cần nói.

 

Một sáng nghe sax Trần Mạnh Tuấn

 

Chúc mừng bác setup được dàn mới ưng ý. Hy vọng là bác hài lòng thật lâu với setup mới!

 

Đọc văn bác chủ mà em tan chảy. Sau 1 thời gian loay hoay, em cũng đang dần hài lòng với một phối ghép đơn sơ, không còn chạy theo loa to với căn phòng nhỏ mà tìm cho mình 1 thứ phù hợp hơn. Một đôi Chartwell chim chích LS3/5 lại thấy nhẹ nhõm đến lạ thường so với những đao to búa lớn ngày xưa. Chúc bác giữ đc niềm vui trong nghe nhạc và cuộc sống!

 

Đây là dấu hiệu của sự quay lại khủng khiếp hơn! haha