Hôm qua em đưa cháu đi học, thấy bài báo này để trên kệ, đọc thấy hay quá nên mới nhờ anh Hiệu trưởng mail cho để hôm nay up lên đây để các bác tham khảo: Dâu Tây dạy con - Mẹ chồng đại khai nhãn giới (Cách dạy con ở Mỹ) (do bạn BáTrần giới thiệu) Con trai tôi du học, sau khi tốt nghiệp thì định cư tại Mỹ, và đã kiếm cho tôi cô con dâu người Mỹ tên Susan. Hiện giờ, cháu trai Peter đã 3 tuổi. Mùa hè năm nay, con trai đăng ký visa "thăm người thân". Thời gian 3 tháng tôi lưu lại Mỹ, con dâu Susan có cách giáo dục con cái làm tôi đây - người mẹ chồng - phải đại khai nhãn giới Phần 1: Không ăn thì cứ nhịn đói Mỗi buổi sáng, sau khi Peter thức dậy, Susan để phần ăn sáng lên bàn và bận rộn làm việc khác. Peter sẽ tự mình leo lên chiếc ghế, uống sữa, ăn bánh sandwich, sau khi ăn no, nó sẽ tự về phòng của mình, tự tìm quần áo trên tủ, rồi tự lấy giày, tự mình mặc lên. Bất kể chỉ mới 3 tuổi thôi, vẫn chưa phân biệt rõ ràng mặt trái hay mặt phải của bít tất, giày trái hay giày phải. Có một lần, Peter lại mặc ngược chiếc quần lên người, tôi vội vàng chạy đến muốn thay lại cho cháu, nhưng đã bị Susan cản lại. Nó nói, nếu cảm thấy không thoải mái tự cháu sẽ cởi ra, và mặc lại; nếu nó không cảm thấy không có gì là không thoải mái, vậy thì tùy. Và nguyên ngày đó, Peter mặc cái quần ngược đó chạy tới chạy lui, Susan như không thấy gì hết. Một lần nữa, Peter ra ngoài chơi với cháu nhà hàng xóm, chưa được bao lâu thì nó chạy thở hổn hển về đến nhà, nói với Susan: “Mẹ ơi, Lusi nói cái quần của con mặc ngược rồi, đúng không? Lusi là con nhà hàng xóm, năm nay 5 tuổi. Susan mỉm cười nói: “Đúng vậy, con có muốn mặc lại không?” Peter gật gật đầu, tự mình cởi quần ra, xem tỉ mỉ rồi, bắt đầu mặc lại. Từ lần đó về sau, Peter không bao giờ mặc ngược quần nữa. Tôi đã không kiềm được mà nhớ lại, cháu gái ngoại của tôi lúc 5 - 6 tuổi chưa biết dùng đũa, lúc học tiểu học còn chưa biết cột dây giày, và bây giờ đang theo trung học dạng ký túc xá, mỗi cuối tuần là đem một đống quần áo dơ về nhà. Có một buổi trưa, Peter giận dỗi, không chịu ăn cơm. Susan la rầy mấy câu, Peter giận hờn đẩy khay cơm xuống đất, thức ăn trên khay rớt đầy trên đất. Susan nhìn Peter, giọng nói nghiêm khắc: “Xem ra con đúng là không muốn ăn thật! Nhớ lấy, từ giờ đến sáng mai, con không được ăn gì hết.” Peter gật gật đầu, kiên quyết trả lời: “Yes!” Và tôi chợt cười thầm, hai mẹ con này cứng đầu như nhau! Buổi chiều, Susan bàn với tôi, nhờ tôi nấu món ăn Việt Nam cho bữa tối . Tôi lại thầm nghĩ, Peter đặc biệt thích món ăn Việt Nam, nhất định Susan thấy sáng nay cháu không ăn gì hết, nên muốn buổi tối cháu ăn ngon và nhiều hơn. Tôi bèn trổ tài nấu ăn, làm món sườn chua ngọt mà Peter thích nhất, món tôm, và còn dùng mì Ý để làm món mì kiểu Việt Nam mà Peter rất thích, người nhỏ nhỏ như thế mà có thể ăn được một tô lớn. Bắt đầu bữa cơm tối, Peter vui mừng nhảy lên ghế ngồi. Susan đến lấy đi dĩa và nĩa của con, nói: “Chúng ta giao ước rồi phải không, hôm nay con không được ăn gì hết, chính con cũng đồng ý rồi đó.” Peter nhìn nét mặt nghiêm túc của người mẹ, “òa” lên khóc, vừa khóc vừa nói: “Mẹ ơi, con đói, con muốn ăn cơm.” “Không được, nói rồi là phải giữ lời.” Susan không một chút động lòng. Tôi thấy đau lòng muốn thay cháu cầu xin, nói đỡ lời dùm, nhưng thấy ánh mắt ra hiệu của con trai tôi. Nhớ lại lúc mới đến Mỹ, con trai có nói với tôi: “Ớ nước Mỹ, lúc cha mẹ giáo dục con cái, người ngoài không nên nhúng tay, bất kể là trưởng bối cũng không ngoại lệ.” Không còn cách nào, tôi chỉ còn giữ im lặng mà thôi. Bữa cơm đó, từ đầu đến cuối, Peter tội nghiệp chỉ ngồi chơi với chiếc xe mô hình, mắt trưng trừng nhìn ba người lớn chúng tôi ăn như hổ đói. Đến đó tôi mới biết dụng ý của Susan khi nhờ tôi nấu món Việt. Tôi tin rằng, lần sau, trong lúc Peter muốn giận hờn quăng liệng thức ăn, nhất định sẽ nghĩ đến kinh nghiệm bụng đói nhìn ba mẹ và bà nội ăn cao lương mỹ vị. Bụng đói không dễ chịu tí nào, huống chi là đối mặt với món mình thích ăn. Buổi tối, tôi và Susan cùng đến chúc Peter ngủ ngon. Peter cẩn thận dè dặt hỏi: “Mẹ ơi, con đói lắm, giờ con có thể ăn món Việt không?” Susan mỉm cười lắc đầu, kiên quyết nói: “Không!” Peter nuốt nước miếng, lại hỏi: “Vậy để con ngủ dậy rồi khi mở mắt con được ăn chứ?” “Đương nhiên được rồi”, Susan thật dịu dàng khẽ đáp. Peter đã cười tươi hẳn ra. Sau bài học này, Peter rất tích cực ăn cơm, nó không muốn vì “tuyệt thực” mà lỡ bữa ăn ngon, và chịu cực hình bụng đói. Mỗi lần nhìn thấy Peter ngoạm từng phần lớn thức ăn, lúc miệng và mặt dính đầy thức ăn, tôi lại nhớ đến cháu ngoại, hồi bằng tuổi Peter; mấy người cầm tô cơm dí theo sau đuôi nó, dỗ dành, mà nó còn chưa chịu ngoan ngõan ăn, mà còn ra điều kiện: ăn xong chén cơm mua một kiện đồ chơi, ăn thêm một chén thì mua thêm một kiện đồ chơi… Phần 2: Ăn miếng trả miếng Có một lần, chúng tôi dắt Peter ra công viên chơi. Rất nhanh, Peter đã cùng hai cô bé chơi nấu ăn với nhau. Cái nồi nhỏ bằng mủ, cái xẻng nhỏ, cái thau nhỏ, những cái chén nhỏ xếp đầy trên đường. Bất ngờ, Peter tinh nghịch cầm cái nồi bằng nhựa lên, đập rất mạnh lên đầu một cô bé. Cô bé bần thần một lúc trước khi oà khóc thật lớn. Cháu gái kia thấy tình hình vậy cũng òa khóc theo. Đại khái, Peter cũng không nghĩ đến hậu quả nghiêm trọng như vậy sẽ xảy ra, đứng qua một bên, trợn mắt nhìn. Susan đi tới. Sau khi hiểu được đầu đuôi sự việc, nó không quát nạt một tiếng, cầm lấy cái nồi ấy, gõ mạnh một cái lên đầu Peter. Peter không phòng bị, té ngã xuống bãi cỏ, khóc nức nở. Susan hỏi Peter: “Đau không? Lần sau có còn làm thế nữa không?” Peter vừa khóc vừa lắc đầu. Tôi tin rằng, lần sau nó sẽ không làm thế nữa. Cậu của Peter tặng cho cháu một chiếc xe đạp nhỏ, Peter rất thích, khư khư giữ làm bảo bối không cho ai đụng vào. Lusi cô bé trong xóm, là bạn thân của Peter, đã mấy lần thỉnh cầu Peter cho chạy thử chiếc xe nhỏ này, Peter không đồng ý. Một lần, mấy cháu đang chơi chung với nhau, Lusi thừa lúc Peter không để ý, lén lén nhảy lên chiếc xe và đạp mau đi. Khi biết ra, Peter rất phẫn nộ, đến méc mẹ. Susan đang ngồi nói chuyện và uống café với mẹ của những đứa nhỏ kia, liền mỉm cười trả lời con: “Chuyện của chúng con thì chúng con tự giải quyết, mẹ không xen vào được.” Peter bất lực quay đi. Một lát sau, Lusi chạy chiếc xe về. Vừa thấy Lusi, Peter lập tức chạy tới đẩy bạn té xuống đất, giật lại chiếc xe. Lusi ngồi bệt dưới đất, khóc ré lên. Susan ẵm Lusi dậy và dỗ dành một lát. Rất nhanh sau đó Lusi đã chơi vui vẻ lại với những bạn còn lại. Peter tự mình chạy xe tới lui một lát thì cảm thấy hơi nhàm chán, nhìn thấy những bạn kia chơi thật vui vẻ với nhau nên nó muốn tham gia chung. Nó chạy tới chỗ Susan, lầu bầu thưa: “Mẹ, con muốn chơi với Lusi và tụi nó.” Susan không đả động gì và trả lời: “Con tự kiếm mấy bạn ấy vậy!” "Mẹ ơi, mẹ đi với con nhen”, Peter thỉnh cầu. “Chuyện này không được rồi, lúc nãy con đã làm cho Lusi khóc, giờ con lại muốn chơi với mọi người, vậy con phải tự đi giải quyết vấn đề". Peter leo lên chiếc xe và chạy từ từ đến chỗ Lusi, lúc gần đến chỗ, thì nó lại quay ngược đi. Chạy tới lui mấy vòng như vậy, không biết từ lúc nào mà Peter và Lusi lại vui vẻ với nhau, hợp thành nhóm ồn ào. Dạy dỗ chăm nom con cái là chuyện của cha mẹ Song thân Susan, biết tôi đang ở Mỹ, nên lái xe từ California đến thăm chúng tôi. Nhà có khách tới, Peter rất hào hứng, chạy lên chạy xuống. Nó lấy cái thùng đựng đầy nước, rồi xách đi tới đi lui trong nhà. Susan cảnh cáo nó mấy lần rồi, rằng không được làm nước văng lung tung trong nhà. Peter để ngoài tai. Cuối cùng Peter đã làm nước đổ hết ra nền. Chưa thấy mình làm sai, Peter còn đắc ý dẫm đạp lên vũng nước, làm ướt hết quần áo. Tôi lập tức chạy đi lấy cây lau nhà để dọn dẹp. Susan giật lại cây lau nhà và đem đưa cho Peter, nói với nó: “Lau sàn cho khô, cởi đồ ướt ra và tự mình giặt sạch.” Peter không chịu vừa khóc vừa la. Susan không nói thêm lời nào, lập tức kéo nó đến phòng trữ đồ, đóng chặt cửa lại. Nghe từ bên trong tiếng khóc hoảng sợ của nó, tim tôi đau thắt lại, rất muốn chạy đến ẵm cháu ra. Bà ngoại của Peter lại cản tôi, nói: “Đó là chuyện của Susan". Một lát sau, Peter không khóc nữa, nó ở trong phòng trữ đồ hét thật lớn: “Mẹ ơi, con sai rồi!” Susan đứng ở ngoài hỏi: “Thế giờ con biết phải làm gì chưa?” “Con biết.” Susan mở cửa ra, Peter chạy từ phòng trữ đồ ra, nước mắt đầy mặt. Nó cầm cây lau nhà cao gấp đôi nó ra sức lau cho khô sàn nhà. Sau đó tự cởi quần áo dơ ra, xách trên tay, trần truồng chạy vô nhà tắm, hí hửng giặt đồ. Ông bà ngoại của nó nhìn vào thái độ kinh ngạc của tôi, thích thú mỉm cười. Sự việc này làm tôi cảm động vô cùng. Ở rất nhiều gia đình Trung Quốc, cha mẹ giáo dục con cái thì thường phát sinh vấn đề “đại thế chiến”. Trẻ luôn luôn được ngoại nuông chiều, nội thì can ngăn, vợ chồng cãi nhau, gà bay chó chạy. Sau này, tôi và ông bà ngoại của Peter trong khi trò chuyện có nhắc đến chuyện này, một câu họ nói đã gây ấn tượng sâu sắc cho tôi : “Con trẻ là con cái của cha mẹ chúng, trước tiên phải tôn trọng cách giáo dục của cha mẹ". Đứa bé tuy còn nhỏ, nhưng thường mang tính nghịch ngợm bẩm sinh. Nếu quan sát thấy các thành viên trong gia đình có mâu thuẫn, nó sẽ nhạy bén lợi dụng sơ hở. Việc này không cải thiện hành vi của nó, và chẳng ích lợi gì cho nó. Ngược lại còn làm cho vấn đề càng nghiêm trọng hơn, thậm chí còn gây ra những vấn đề khác. Ngoài ra, nếu các thành viên trong gia đình xung đột, không khí gia đình không hòa thuận, trẻ sẽ có cảm giác bất an, sự phát triển tâm lý của nó sẽ bị ảnh hưởng bất lợi. Cho nên, dù ông bà cha mẹ bất đồng về cách giáo dục con cháu, hay là vợ chồng có quan niệm giáo dục khác nhau, cũng không nên để lộ sự mâu thuẫn trước mặt con cái. Ông bà ngoại của Peter ở lại một tuần và chuẩn bị về Cali. Hai ngày trước khi đi, ông ngoại của Peter rất nghiêm túc hỏi con gái mình: “Peter muốn chiếc xe đào đất, ba có thể mua cho nó chứ?”. Susan suy nghĩ rồi nói: “Ba mẹ lần này đã mua cho nó đôi giày trượt băng làm qùa rồi. Đợi đến Noel ba hãy mua chiếc xe đó cho nó!”. Tôi không biết ông ngoại của Peter nói như thế nào với thằng nhóc này, mà sau đó tôi dắt cháu đi siêu thị, nó chỉ tay vào món đồ chơi, khoe “Ông ngoại nói, đến Noel sẽ mua tặng cháu cái này” với giọng thích thú và mong đợi. Susan nghiêm khắc với con như vậy nhưng Peter lại yêu thương mẹ hết mực. Khi chơi ở ngoài, cháu hay thu thập một số hoa lá mà cháu cho là đẹp rồi trịnh trọng tặng mẹ. Người ngoài tặng quà cho cháu, cháu luôn gọi mẹ cùng mở quà; có thức ăn ngon, cháu luôn để phần một nửa cho mẹ. Nghĩ đến nhiều đứa trẻ Việt Nam coi thường và lạnh nhạt đối xử đối với cha mẹ, tôi không thể không kính phục cô con dâu Tây này của tôi. Theo tôi, cách giáo dục con cái của bà mẹ Phương Tây này rất xứng đáng để các bà mẹ Phương Đông như tôi học theo... From Khaitri Education
Thấy người ta dạy con như vậy rất hay, rất hợp lý vậy mà người Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng chúng ta không làm vậy được. Có một lần em ghé một thác trên đường đi Đà Lạt, thấy có cặp vợ chồng người Phương Tây ngồi chơi ở bãi cỏ, họ có 3 cháu bé từ khoảng 3-8 tuổi mà họ để chúng tự do cùng nhau leo trèo và bò trên các ghềnh đá xuống lòng suối cạn (Phải nói là từ trên xuống rất sâu). Nếu là dân mình thì chắc mấy cháu 11,12 tuổi cũng ko dám cho.
Bài này hay quá, cám ơn bác tla đã chia sẻ... Em đã gặp nhiều trường hợp con nhà khá giả, người nước ngoài từ hồi tiểu học đã tự ăn uống, xách hộp cơm, lên xe bus nóng nực đến trường, tự giải quyết khúc mắc cá nhân. Con cái cộng đồng Việt cũng trong môi trường vậy nhưng lại được đối xử hoàn toàn kiểu Việt Nam. Kết quả về sự thiếu tự chủ, độc lập thì đã rõ nhưng có thêm vấn đề là con cái Việt thiếu tôn trọng cha mẹ hơn, có nhiều dựa dẫm, đòi hỏi rất xấu...
Một bài viết rât đáng đọc, đáng để suy nghĩ cho những bậc phụ huynh và những phụ huynh tương lai. Đa phần trong cách dạy dỗ con cái của người Á đông chúng ta thường nuông chiều con cái quá mức cần thiết, khiến cho trẻ nhỏ không phân biệt được đâu là đúng đâu là sai trong hành động của mình, hy vọng bài viết này cũng là một cách để chúng ta nhìn nhận lại cách dạy dỗ trẻ, hãy để trẻ biết tư duy và biết cách tự lập cho mình.
Em thấy chuyện này rất bình thường, chứ không phải như ở xóm em, đến giờ ăn chiều là các bà, các cô, mỗi người 1 bé (3-4 tuổi hoặc lớn hơn) đi vòng vòng khắp xóm, dùng "đủ chiêu" mới "dụ ăn" được 1 chén cơm!!!? :lol:
Bác nói e mới nhớ lại, cách đây cũng khá lâu rồi, trong xóm e có mộo ông bố fai nói chăm con cực kỳ mà trước nay e hiếm thấy ai được như vậy, để cho cậu con trai ăn một bát cháo mà ông bố này fai bế con đi khắp đầu làng cuối xóm, bày đủ trò để đút cho con ăn từng muỗng một. Nếu là e thì e không biết mình có khả năng kiên trì được như vậy hay không, chắc ko chịu ăn e sẽ vặt mông ra tẩn cho vài tẩn :lol: P/s: e chỉ là phụ huynh tương lai thôi.
Cái gì cũng có 2 mặt của nó chứ không phải cái gì cũng tốt. Ví thử như cháu bé Peter kia, khi đến năm cháu 16 tuổi, cháu có thể xách va li quần áo ra khỏi nhà mà bố mẹ cháu không thể ngăn cản. Mai mốt khi Susan và anh chồng già lụ khụ, lúc nào buồn gọi điện cho Peter, Peter bảo là tôi bận lắm, tôi không thể qua nhà ông bà đc dù tôi rất muốn ... Người phương tây đôi khi cũng rất muốn đc như người phương đông ở một khía cạnh nào đó. Ngoài ra, môi trường cũng rất quan trọng. Ở môi trường đó, mọi người đều đối xử với con cái của họ như vậy, nên một đứa 3 tuổi chỉ cần phải học sinh tồn với những đứa 3 tuổi. Ở quê mình, những đứa 3 tuổi nếu tự nó ra đường thì nó sẽ phải đấu tranh sinh tồn với những đứa 30 tuổi, bố mẹ của những đứa 3 tuổi khác, nên chắc chắn nó sẽ thua. Một đứa 3 tuổi không biết cầm tiền đưa cô giáo để đc ăn nhiều hơn, để được chăm sóc nhiều hơn. Một đứa 3 tuổi không biết trường nào tốt hơn trường nào, lớp nào tốt hơn lớp nào. Giờ này, khi các bác đang ngồi trước màn hình máy tính, các bác có tự cho rằng mình đã trưởng thành không? Mình đã đủ trang bị kiến thức xã hội cho mọi tình huống trong cuộc sống không? Nếu câu trả lời là có thì em xin bái phục các bác. Riêng em thì thấy mình đang mỗi ngày bị bào mòn một cách vô hình mà không có cách nào khắc phục được. :roll:
Hoàn toàn đồng quan điểm với bác. Nhiều khi mình "To" hơn hồi bé một chút, đi đứng không cần phải dựa dẫm nữa. Nhưng mà nhớ lại những kỷ niệm hồi nhỏ được bố mẹ nâng đỡ, vuốt ve những khi vấp ngã cũng thấy "dưng dưng". Điều này thi người phương Tây không thế có được. Nhiều khi mình nghĩ là bố mẹ mình "Nghiêm khắc" hơn thì có lẽ mình "Trưởng thành" nhanh hơn, nhưng mà cũng có thể làm cho tình cảm giữa bố mẹ và con cái lại "Mỏng" đi. Sợi dây vô hình nối liền giữa những thành viên trong gia đình của người Á thì người Tây cũng "Thèm muốn" lắm đấy ạ. Cá nhân em thì áp dụng nửa Tây nửa Ta. Nhiều lúc cũng phải nghiêm khắc, nhưng nhiều lúc cũng phải vuốt ve, nâng đỡ con cái. Môi trường sống và nền tảng triết lý ở châu Á không giống ở bển ạ.
Cảm ơn các bác, bài này rất hay, ở VN chúng ta đang có xu hướng giáo dục con cái càng ngày càng giống "gà công nghiệp", ko biết tự chăm lo cho chính bản thân mình, và ngày càng nhiều trường hợp con cái hỗn với cha mẹ, một phần là do cách giáo dục của người lớn, những thế đi trước. Trong một gia đình, nếu đứa nào được nuông chiều thì em thấy đa số là hư hỏng hơn những đứa khác. Đa số con các "sếp", các đại gia đời mới lại "phá gia chi tử" hơn con của những gia đình lao động đơn thuần... hãy nhìn vào các thủ khoa hàng năm vào đại học thì sẽ thấy...
Các cách trên rất hay. Với em, trong 1 số trường hợp em áp dụng cách sau khá hiệu quả: đó là "dùng nhóc lớn để trị nhóc bé", nhóc bé không dám ho hoe gì.
Rất đúng ,em thấy nhiều gia đình ở ta cứ bắt đứa lớn phải nhường nhịn đứa bé hơn .Vì thế làm đứa em trở nên rất hay bắt nạt anh ,chị vì nếu nó khóc lên là đứa lớn bị mắng .Nếu để lâu dài dần dần đứa lớn nó sẽ ko thích em mình và ko muốn chơi cùng em nữa .
Đọc bài này em lại nhớ đến vụ "em bé người Nhật" :lol: . Sự thật nó ở đây, mời các bác ngự lãm http://baodatviet.vn/Home/congdongv...ro-bip-cua-ke-sung-ngoai/20114/142801.datviet
Có gì đó không đồng nhất. Mẹ chồng người Việt, nấu món ăn Việt nhưng lại dẫn chứng về gia đình Trung Quốc. Không biết có phải do sửa không hết không nhỉ ?
Theo em biết thì bài này là dịch từ tiếng Trung Quốc. Để người đọc Việt Nam cảm thấy gần gũi, tác giả đã chỉnh sửa 1 chút... :mrgreen: Cho dù vậy thì em vẫn thích bài viết này, tất nhiên thích là 1 chuyện, còn áp dụng đến đâu là chuyện khác, đơn cử chuyện kệ cho nhịn đói cũng còn tùy vào thể lực của từng bé...
Câu chuyện hay và đáng suy nghĩ. Mong các bác trước khi "bảo vệ" cách giáo dục của ng Việt (trong đó bao gồm cả chúng ta là bậc cha mẹ) thì nên xem xét câu nói su của 1 nhà giáo dục Mỹ "Người giáo dục phải tìm hiểu cách phát triển của mỗi trẻ để thuận theo đó mà hướng dẫn chúng, cho chúng được vui vẻ nảy nở về mọi phương diện mà vẫn giữ được bản sắc, cá tính" E rằng chúng ta (trong đó có cả tôi) khi nâng đỡ con khi nó bị ngã đau là chưa học cách tìm hiểu con mình và các "nhu cầu" (nên có) của nó. Còn hệ thống giáo dục của nước nhà phải chăng coi trẻ con là 1 đàn cừu, con nào cũng như con nào?
