Hồi ức người bao cấp

Nếp ga có năm nào em chả còn nhớ, nhưng cho dù là 88-89 thì gần như vẫn là thời bao cấp, 86 thay đổi, nhưng 89 mới thực sự đi vào cuộc sống bác ơi. Bác nhắc Siro làm em lại nhớ kem cốc quán Gió quá!

 

Nếp ga có từ năm 83, 84 ạ. Em biết vì cửa hàng mậu dịch QD chỗ mẹ em làm SX và phân phối cho mấy cửa hàng khác. Em là con cụ nhưng ko đc uống chùa đâu mà phải ra xếp hàng mua như những người khác . Món này uống thì lạ, ngon nhưng uống nhiều thì bị đau đầu. Bây giờ bác nào muốn thưởng thức thì lên thịt chó Trần Mục ở Nhật tân có ngay.

 

Nhìn đèn điện lại nhớ đèn dầu. Thời bao cấp, tiếng là cơ quan bố em có điện nhưng hầu như mất suốt, cột điện để làm cảnh cho lũ trẻ bắt tổ chim, chọc tổ ong, toàn dân chỉ dùng đèn dầu. Cái bóng đèn dầu được làm bằng bóng điện, nung một cái dây thép hình tròn, dí vào rồi cho xuống nước, xèo cái là cắt ngọt. Bố em tiếng là vụng về nên em thấy hình như chỉ có mỗi cái này ông làm là ổn . Ôi chao nhớ buổi tối gần tết chong đèn ngồi nghe tiếng cồm cộp phát ra từ cái thớt chặt thịt thủ để gói giò mỡ. Cái thủ lợn trắng lốp, mắt nhắm nghiền mà bố em phải nhàu nhĩ áo quần cả buổi vì chen nhau mua. Nó được để trịnh trọng trong cái gác măng giê của nhà em từ chiều và là tâm điểm thu hút lũ trẻ trong khu tập thể. Pha xong thịt, đèn vẫn không tắt mà chỉ treo cao lên, dưới đèn để một cái chậu nước là có một cái bẫy côn trùng tuyệt vời. Nào muôm muỗm béo ngậy, nào cào cào, châu chấu giòn bùi vị trứng. Nếu may mắn còn được một hai con cà cuống chết đến đít vẫn còn cay, thơm nồng nàn buổi chiều đông se sắt gió, thơm đến tận bây giờ trong miền nhớ, miền thương của em...

 

Bồi hồi !

Trầm lặng !

Thanh bình !
:?

 

Hn dạo này còn ít cây Bàng quá. Người ta bảo Bàng nhiều sâu róm nên họ tìm mọi cách triệt hạ . Em nhớ nhất là mùi vị quả Bàng chín, hơi chua, hơi chát, hơi ngọt, hơi thơm . Phố em ở hồi đó có mấy cây Bàng to. Đến mùa quả chín là bọn trẻ con rủ nhau đi ném Bàng bằng dép. Nhiều người đạp xe qua bị dép rơi vào người mà chả nói gì, con người thời bao cấp cũng ôn hoà, bây giờ mà thế xem... . Bàng rơi xuống đât, lăn xuống cống, kệ cứ xông vào tranh cướp, lau qua vào áo rồi chén ngay (nghĩ lại vẫn còn kinh :lol: ), thế mà chả bị tào tháo đuổi bao giờ. Hình như trẻ con thời bao cấp có sức đề kháng tốt hơn trẻ con bây giờ thì phải, hay quả bàng có chất gì đó diệt EColi nhỉ, chả biết nữa.......

 

Bác khi vang đúng là khỉ có khác, hay leo trèo hoa quả sơn, í quên hoa quả bàng phết. Trộm nhớ cảnh chon von trên ngọn bàng tìm quả độc, tức bàng ra một quả chứ không theo trùm. Loại này to và thơm ngon phải biết. Bàng ăn xong, cái hạt đem ghè ra lấy nhân, ăn bùi bùi, ngầy ngậy, sàn sạn (lẫn đất cát), thật khó tả

 

Theo em biết đấy là quả bàng đực, hôm nào "xuân xít" vớ được quả gần bằng nắm tay ăn thì phải biết.
Ngoài bàng, cái món hoa phượng ngày xưa cũng là món ăn "khoái khẩu", rồi lá sấu non nữa, có tý muối ăn cùng thì nhất.
Công nhận ngày xưa trẻ con có sức đề kháng tốt thật, gì chứ bêu nắng đầu trần, chân đất; nước lã quả xanh xơi vào nhưng cấm có bị làm sao cả.

 

Hồi ấy nghèo khổ, ăn uống ít chất nên em đồ rằng nước cống hồi ấy sạch hơn bây giờ :lol:

 

Đã ăn Bàng thì không thể quên món hạt quả Bàng bác ạ! Ăn xong phần vỏ lấy gạch đập hạt của nó ra lấy phần nhân ăn rất bùi và ngon mỗi tội hơi nhiều sạn vì dính đất và gạch. Còn 1 món khoái khẩu nữa là lá và quả dâu da xoan.

 

Bác nào còn nhớ quả chay, quả nê không? em không viết sai chính tả nhé hoặc quê em nói vậy. Quả chay to và ăn rất chua, cái vỏ của cây chính là để các cụ cho vào ăn kèm trầu giúp tăng độ ép phê. Quả nê giống quả na, vỏ màu nâu, nhẵn hơn, ăn có hạt như na. Cả hai loại quả này rất thịnh thời bao cấp, giờ gần như đã biến mất hoàn toàn

 

Vâng bác nói đúng đấy, trẻ em thời bao cấp, cơ thể có sức đề rất kháng cao, thế nhưng hình hài trông ngầu thật: bụng ỏng, đít teo thỉnh thoảng thả bom thấy 1 đống con gì ngo ngoe í , thấy mà ghê luôn. tui cũng dzậy :lol:

 

Cái quả bác bảo là quả Na xiêm. Cái này giầm đường uống nước cực thơm.

 

Quả nê này chỉ to bằng cái bát con là hết cỡ, na xiêm có to lắm ko?

 

Bác cho em chung một góc nhé!

 

Quả này Da trơn vàng thường hình thon dài chứ không tròn nư quả Na, quả Na xiêm ở SG thì vỏ sần sùi và méo mó đủ hình. Nhưng qủa này ruột vàng có mùi thơm hơn quả na Xiêm sài gòn.

Ở quê bạn chắc do không biết gọi là là gì thấy no giống như chị em với QUả Na nên Gọi là Quả Nê.

À mà quả Chay chín ăn ngon lắm nhé.

 

kênh vctv2 đang chiếu phim ngõ lổ thủng.lúc 22 giờ hàng đêm.nói về thời bao cấp em xem mấy hôm nay.củng hay lắm các bác à.

 

Với em thì những ngày tháng bao cấp thiệt là gian khổ nhưng lại là quãng thời gian nhiều kỉ niệm đáng nhớ nhất, có lẽ kô bao giờ quên được trong mỗi chúng ta với những người đã trải qua giai đoạn này. :|

 

????? giờ thì em mới biết xuất xứ của từ đặt gạch mà các bác hay dùng khi mua hàng trên VNAV :lol: :lol: ..

 

Cái ảnh trên hình như là cửa hàng bách hoá ở Hàng Ngang thì phải...

 

Thực ra thời bao cấp ko bao giờ có viên gạch lành dùng xếp hàng thế này đâu. Cũng chả có gạch máy. Người làm bảo tàng chắc chưa sống qua thời đó.

 

Nhìn dòng này của bác em em nhớ tới thành tựu nổi bật của ngành bảo tồn bảo tàng là biến những công trình kiến trúc 300 năm tuổi thành những công trình 1 năm tuổi

 

Ngày bao cấp, gạch được làm thủ công bác ạ. Họ làm từng viên bằng những khuôn gỗ thô sơ, sau đó nung bằng than trong các lò thủ công (nếu bác qua thời này chắc cũng biết). Gạch do vậy rất xấu, phồng, méo mó và không đều. Tuy vậy cũgn chẳng có gạch mà dùng. Ngoài đường hở ra viên nào tử tế, tức là còn được nửa viên nguyên vẹn, là người dân nhặt về tích trữ. Em cũgn toàn phải đi nhặt gạch về xếp trong sân để tích cóp. Do đó viên gạch mà đem xếp hàng là viên gạch vỡ méo mó cũ kỹ không dùng để xây được.
Người ta xếp hàng hoặc là toàn gạch. Là can dầu nếu mua dầu hoả, bao gạo nếu là đi mua gạo. Nếu mua thực phẩm thì xếp hàng người. Ai xếp viên gạch xong là phải ngồi trông để dồn hàng là ra đẩy viên gạch của mình lên, ai không trông là người khác họ quẳng viên gạch đi. Nếu bận đi là phải nhờ người quen trông. Nhiều khi xếp gạch đó nhưng lúc hàng về là a la xô xông vào cướp chỗ, gạch đá cũng bị văng đi hết. Người già trẻ em là mất chỗ, thanh niên nhanh tay và có sức khoẻ thì xông vào cướp chỗ xếp hàng.
Ông cụ trên gác nhà em ra xếp hàng gạo đặt viên sỏi bằng đốt ngón tay cái. Lúc gạo về tìm mãi không thấy viên sỏi đâu. Cụ là lão thành CM nên nghĩ mọi việc nó đơn giản vậy. Chắc cụ đọc thơ ông Thông nên ngồi chờ viên sỏi đó nó thành cơm.
P/s: thành ngữ "đóng gạch" cũng bắt đầu từ thời này. Tuy đến nay gạch đc làm bằng máy nhưng dân vẫn đóng gạch đều đều.

 

ngày đó em theo ông anh đi xếp hàng mua đậu phụ làm gì có gạch mà xếp đâu,phải nhặt hòn đá xếp,có các bác lớn tuổi thì xếp bằng 1/2 hòn gạch phồng mang ở nhà đi,mà gạch đỏ thời đó là bằng khuôn gỗ thủ công bé như bìa đậu phụ méo mó, hòn thì cháy hòn thì phồng chứ có đẹp như hòn trên ảnh đâu (hình như người làm bảo tàng chưa đi xếp hàng mậu dịch bao giờ thì phải).
Còn thành ngữ "Đóng gạch " không phải là động tác làm gạch đất lung đâu bác ạ, thời đó người ta lấy xỉ than chộn với bã vôi cho vào khuôn và dùng cái chày sắt bằng cổ tay đóng chặt xỉ hỗn hợp thành hòn gạch xỉ hay còn gọi là gạch Pa Panh, thành ngữ được hình thành từ đó :lol: :roll: :lol:

 

Kụ Séc nhớ nhầm thế lào í chứ chỗ khu TT nhà em xây từ hồi 1958 tuyền bằng gạch máy 2 lỗ :mrgreen: ngay giữa trung tâm HN còn có cái nhà máy gạch Đại la to đùng cuối phố Cát linh tới năm chín mấy mới phá đi xây KS Horison

 

Cái này là iem diễn giải ngắn đi tí. Gạch máy thời đó dùng cho các công trình quốc gia. Thời 1958 bác nói là VN mới Hoà bình lập lại, công trình xây dựng do TQ, BTTiên họ giúp vì mình chưa có nhân lực. Gạch máy phục vụ công trình ngân sách, chủ yếu là các cơ quan bộ ngành, trường đại học, khu nhà ở cán bộ cao cấp.

Dưn gian ko có gạch máy dùng đâu, toàn gạch gia công. Gạch máy nung bằng hơi nóng, cần 2 cái lỗ để gạch 9 đều, không cong vênh. Gạch gia công thì cứ viên gạch rồi tới viên than áp vào nhau để nung nên gạch nó phồng, vặn vẹo lung tung. Thời đó, viên gạch dưn mình dùng nó cũng méo mó, tơi tả như mớ rau bìa đậu.

Iem nói là: "ra đời thời kỳ này" thôi. oánh tráo tí...

Dưn mình dùng vật liệu tái chế từ rất sớm. Về công nghệ như vậy đi trước Tây tới vài chục năm. Gạch này không nung nên có ý nghĩa bảo vệ môi trường, ko tiêu tốn nguồn nhiên liệu hoá thạch.