Hai quan điểm về DỊCH THUẬT - và Suy Ngẫm về sự TRUNG THỰC

Ngày trước em có tham dự một hội thảo về dịch thuật, các bác tranh luận về hai quan điểm về dịch thuật từ tiếng nọ sang tiếng kia, em không nhớ chính xác lắm, nhưng đại loại là dư thế lày:

1) Dịch thuật là dịch nguyên bản từ tiếng này sang thứ tiếng khác (theo kiểu tra từ điển) còn người nghe muốn hiểu được ngôn ngữ một cách chính xác thì bắt buộc phải học ngôn ngữ gốc và phải hiểu biết về văn hóa, xã hội ... của thứ ngôn ngữ gốc đó. Vì có dịch như thế nào đi nữa thì không bao giờ có thể chuyển tải hết được nội dung và cả cảm xúc của đoạn ngôn ngữ đó sang một ngôn ngữ khác. Do đó, tốt nhất là cứ để nguyên gốc.

Ví dụ: Go out ! dịch sang tiếng Vịt là " Đi ngoài" :lol:
Here you are ! dịch là "Đây ông"
How do you do ! Dịch là "Ông làm như thế nào !"
Còn Limited company sẽ được dịch là "Công ty hữu hạn (nhưng không có trách nhiệm)" :lol:

2) Quan điểm thứ hai là dịch thuật phải thoát ra khỏi từ ngữ, dịch phải chuyển tải được nội dung và cảm xúc của đoạn ngôn ngữ đó. Làm sao cho người bản địa khi nghe đoạn ngôn ngữ đó hiểu và cảm nhận như thế nào thì sang ngôn ngữ khác, người nghe cũng phải hiểu và cảm nhận như vậy.

Ví dụ : I can't help falling in love with you ! Thì không dịch là " Anh không thể giúp được rơi vào tình yêu với em" mà phải dịch là "Anh không thể cưỡng lại tình yêu với em".

Hay ngược lại: "Tình yêu là gì?" thì không nên dịch là "What is Love?" mà nên dịch là "What love can be?"
Hoặc "Anh đi đâu đấy?" thì dịch là "Hi hoặc Hello" chư không phải là "Where do you go?"


Dài dòng như vậy vì đôi khi em ngẫm thấy cái gọi là "SỰ TRUNG THỰC" mà người ta hay nhắc đến trong Audio nó cũng có cái gì đó giống như dịch thuật vậy. Đơn giản như một CDP khá là "ầm ĩ" trong thời gian rồi là Marantz SA11S2 cũng có tận 3 cái filter, nó là cái gì nếu như không phải là các "Equalizer preset". Cơ mà nếu Marantz nói đó là Equalizer thì chắc là CDP đó sẽ bị các Ô-đi-ô-phai "Tẩy chay" ngay, nhưng nói đó là filter thì lại được nhiều bác mang về ngâm cứu roài rì-viu như một "Phát hiện mới".

Một trong những "tiêu chuẩn" khi setup một bộ dàn là khả năng thể hiện tiếng treble, đặc biệt là tiếng Cymbal. Nó phải tơi, mảnh, nghe phải "long lanh" và "sang trọng" (Từ này thì em chịu, chả hiểu nó là cái gì). Tuy nhiên, trên thực tế nếu như bác nào nghe dàn nhạc Jazz nào đó của Việt nam trình tấu thì các bác sẽ "Giật nẩy người" vì tiếng ... Cymbal, vì nó chói tai và sẽ là "Cực kỳ khó chịu" đối với những người không thích Jazz. Trên thực tế thì Cymbal có rất nhiều loại và được sản xuất bằng rất nhiều chất liệu khác nhau (chủ yểu là hợp kim đồng), những loại Cymbal cao cấp thì có tỷ lệ VÀNG (gold) trong hợp kim là khá lớn (em cũng chả rõ là bao nhiêu). Hơn nữa, tùy cảm nhận của nhạc công mà họ sử dụng các loại dùi khác nhau để đánh cymbal (gỗ cứng, gỗ mềm rồi dùi bọc da, bọc cao su hay bọc kim, hay có thể dùng chổi kim loại để đánh...). Thành ra nếu như chúng ta không được nghe trực tiếp dàn nhạc chơi thì cũng khó có thể đánh giá bản nhạc được thu rồi phát lại nó "Trung thực" đến cỡ nào.

Một vài cảm nhận cá nhân, bác nào thấy "Dở hơi" thì xin đừng ném đá em mà tội nghiệp.
Vì thế mới để ở box thư giãn. :lol:

 

Em xin được làm người đầu tiên ném đá :mrgreen:
Filter khác với Equalizer bác ạ.
Còn khác ở đâu xin mời các cao thủ kỹ thuật số vào bàn tiếp.

 

Dạ vâng !!! Cám ơn bác Purser !!!

Filter technic của Marantz đây ạ:

Linear Music Filter, Short Filter and Standard FIR Filter with >50dB stopband attenuation.

Em xin hỏi các cao thủ về kỹ thuật là Equalizer có phải là một dạng Filter không ạ ?

 

Đây là thông số của Amp Marantz 1200.
Họ gọi mấy cái cần gạt lên xuống là FILTER ạ :?:


Preamplifier

High Filter Three position - 5K Out 9K
Low Filter Three position - 50 Out 100

Thông số đầy đủ đây ạ:

Continuous rating output (Both channel, 20Hz - 20kHz) 4ohm: 125W+125W; 8ohm: 100W+100W; 16ohm: 50W+50W
THD 0.15% or less (at the time of 20Hz - 20000Hz, and an Output power)
Cross modulation distortion 0.15% or less (at the time of 20Hz - 20000Hz, SMPTE, and an Output power)
Frequency characteristic 6Hz-80000Hz+0 -3 dB ;20Hz-20kHz }0.25dB
a power band -- the Wiz 10Hz - 40000Hz
Dynamic range 100dB
Channel separation 60dB
Dumping factor 100 (8ohms)
Tone control Treble: }10dB (10kHz)
Bass: }10dB (100Hz)

<Preamplifier part>
Input sensitivity/impedance Phono: 1.35mV/47kohm
High SFT Level: 135mV/100kohm
An Output voltage/impedance Tape Recorder: 3V/1kohm
Headphones: More than 3V/8ohm
Center Channel: 3V/1kohm
Filter High Filters: 5kHz, 9kHz
Low Filters: 50Hz, 100Hz

<Synthesis>
Power source AC100V, 50Hz/60Hz
Power consumption 420W
Dimensions Width 390x height 146x depth of 356mm
Weight 14.1kg

 

Em thuộc loại điếc không sợ súng lại chẳng biết gì về kỹ thuật nên nhảy vào phán bừa nhá :roll:

Theo em thì bác nên hỏi ngược lại thì đúng hơn: "Filter có phải chỉ là một dạng của EQ?" vì filter chỉ thay thế một phần EQ trong việc cân chỉnh các tần số âm thanh. :wink:

 

1) Dịch thuật là dịch nguyên bản từ tiếng này sang thứ tiếng khác (theo kiểu tra từ điển) còn người nghe muốn hiểu được ngôn ngữ một cách chính xác thì bắt buộc phải học ngôn ngữ gốc và phải hiểu biết về văn hóa, xã hội ... của thứ ngôn ngữ gốc đó. Vì có dịch như thế nào đi nữa thì không bao giờ có thể chuyển tải hết được nội dung và cả cảm xúc của đoạn ngôn ngữ đó sang một ngôn ngữ khác. Do đó, tốt nhất là cứ để nguyên gốc.

Ví dụ: Go out ! dịch sang tiếng Vịt là " Đi ngoài"
Here you are ! dịch là "Đây ông"
How do you do ! Dịch là "Ông làm như thế nào !"
Còn Limited company sẽ được dịch là "Công ty hữu hạn (nhưng không có trách nhiệm)"

theo em nếu dịch như vậy cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt của người dịch đều phải cải thiện thêm

 

Oài, cái vụ dịch này thì em có nhiều kỉ niệm đáng yêu vô cùng.
Hồi em mới học năm nhất, lên dịch đuổi trước lớp theo đài cát xét, nghe lõm bõm được chữ "grassroots", em dịch bừa là "rễ cỏ" :lol: > Ông giáo vừa tức vừa buồn cười, đuổi em về chỗ.
Sau đó em nổi tiếng!!!! :lol: :lol:

 

Em xin góp vui một tý ạ:

Biểu đồ PHON - Equalizer kiểu chữ V và quan điểm Mastering của Studio:

Do cấu tạo của tai người nên chúng ta cảm nhận các tần số khác nhau là không giống nhau. Mức độ TO-NHỎ của âm thanh được thể hiện bằng chỉ số dB. (Bản thân chỉ số này cũng đã "Loằng ngoằng" rồi, nhưng mà cũng chả nên đi sâu vào làm gì ). Với cùng một mức độ dB như nhau, nhưng ở các tần số khác nhau thì chúng ta lại cảm nhận thấy độ TO-NHỎ khác nhau. Biểu đồ PHON là kết quả thực nghiệm đã được công nhận chính thức.

Biểu đồ Phon thể hiện các đường đồng mức về sự cảm nhận độ TO-NHỎ của âm thanh ở các tần số khác nhau. Chẳng hạn với tần số 1000Hz chúng ta để ở mức 10dB, nếu muốn tai ta cảm nhận được mức độ TO tương đương như vậy đối với tần số 20Hz thì chúng ta phải để ở tần số 80dB. :shock: .

Theo biểu đồ Phon thì chúng ta nghe rõ nhất với tần số khoảng 4kHz. Vì vậy, giả sử chúng ta có một bản thu âm với mức âm đều nhau ở các dải tần (Flat), khi nghe nếu như để âm thanh ở tần số này nghe vừa đủ thì các âm thanh ở tần số khác sẽ bị mờ nhạt, không nghe rõ. Nhưng nếu muốn nghe rõ các dải tần thấp thì ở tần số cao sẽ trở nên bị "chói". Do đó, các bác trước đây dùng Equalizer hay để nó thành hình chữ V, đó là do các bản thu âm trước đây họ thường "Trung thành" với cái gọi là "Trung thực" nên họ hay để đặc tuyến thu âm theo kiểu Flat. Khi phát lại, nếu như không có Equalizer kiểu chữ V thì sẽ có tình huống giống như em nên ở trên. Tuy nhiên, sau này thì họ đã có sự thay đổi. Tùy vào quan điểm của người làm Mastering đối với từng bản nhạc mà họ có cách điều chỉnh từng dải tần một cách khác nhau. Và chắc chắn là không thể "Phẳng" được.

Túm lại, theo quan điểm của em thì sự TRUNG THỰC trong Audio là thể hiện lại một cách CHÍNH XÁC âm thanh trong các nguồn lưu trữ âm (LP, CD, Tape,...) chứ không phải là âm thanh ở ngoài tự nhiên ạ.

Các bác tham khảo biểu đồ Phon ở dưới đây ạ:

 

Xin lỗi cụ tai, cuối tuần em xì pam xả tí trét

 

Ngày trước có một cuộc tranh cãi nẩy lửa về việc cụm từ "Chủ nghĩa xã hội khoa học" dịch sang tiếng Ing-Lịch nó dư thế lào?

Scientific Socialism hay Science-Socialism ???

Sau em cũng chả để ý là kết quả ngã ngũ ra sao nữa

 

Bác ơi, Pờ tây tàu = Pờ ta tàu = Khoai tây hết.
Theo em cả 2 cách trên đều được, nhưng nom chữ Science-Socialism vừa mắt hơn vì có vẻ ...kinh viện hơn. :mrgreen:

 

Theo xxx ý của em thì Filter là một khái niệm dùng trong kỹ thuật, còn Equalizer là tên một Ứng dụng (application) ạ

 

Thư viện = nơi lưu trữ sách
Bệnh viện = nơi lưu trữ người bệnh
Chi viện = nơi lưu trữ chân tay
Kinh viện = ??????????????????????????????????????

 

Em thấy có Filter Noise, vậy có Equalizer Noise k các bác ơi ???

 

Bác có bài viết rất hay, em chỉ không đồng ý với bác câu em bôi đỏ thôi

Em xin phép được edit lại một tí dựa vào ý của bác, đó là: sự TRUNG THỰC trong Audio là thể hiện lại một cách TƯƠNG ĐỐI CHÍNH XÁC các âm thanh thu được ở môi trường tự nhiên khi được lưu trữ và tái hiện bởi các thiết bị âm thanh.

Thân

 

Vướn đề ở chỗ:

Scientific Socialism = "Chủ nghĩa xã hội" khoa học < = > "Chủ nghĩa xã hội" không khoa học. Cái này nó đề cập đến nền tảng triết lý của "Chủ nghĩa xã hội". Cái nền tảng đó có "Khoa học" hay là không?

Scientific Socialism = Chủ nghĩa "Xã hội khoa học" = > Xã hội của các nhà khoa học.

Dưng mà cái "HAY" của buổi hội thảo hồi đó là chả ai biết khái niệm "Chủ nghi xã hội khoa học" từ đâu mà ra. nó là "Chủ nghĩa xã hội" một cách khoa học hay là Chủ nghĩa của một "Xã hội khoa học" :lol:

 

Equalizer = (Bandwith filter) s

 

He, he, em đá giò lái bác một cái . Về nghĩa thì filter là làm đầy âm thanh còn EQ là cân chỉnh âm thanh, còn về thực tế thì giải tần của EQ rộng hơn filter nên có thể nói filter chỉ là một phần EQ thui chứ làm sao có cửa so sánh với EQ.


Em khóai dùng EQ hơn mấy cái thiết bị có fitter vì ứng dụng của EQ rộng hơn. Em trốn đây, bác nào có ném đá cũng hụt thui :lol:

 

Úi !!! Bắt bẻ ghê chưa kìa !!!!! :lol:

Chúc các bác ngày mai vứt béng nó bộ dàn sang một bên ....




















..... để chăm lo cho các "Tương lai đất nước" một TRUNG THU VUI VẺ !!!

 

Hề hề, nghe live vẫn hay hơn nghe qua bất cứ bộ dàn nào. Dưng mờ chỉ vì chúng ta không có điều kiện nghe live nên buộc phải nghe qua thiết bị nên mới cần phải tranh luận cho vui.

Thân

 

"Cãi nhau" tý xả trét cái lào :lol:

Filter = bộ lọc =//= fill (giao hưởng) bác ạ !!!



--------------
* Note: fill = giao hưởng (động từ) vì phải giao (cái gì đó) hưởng (cái gì đó) thì mới fill được (trong ngữ cảnh này thì fill = phun) :lol:

- fill còn có nghĩa khác là : làm cho ai đó thích; thỏa mãn (gần tương tự như trên, nhưng rõ hơn)
to fill someone to repletion with drink
Cho uống say cho nó sướng

 

Dịch thuật thì phải dùng tất cả các cách để chuyển tải hết nội dung chứ bác, không thể chia ra thế được. Tuỳ vào hoàn cảnh mà có cách dịch khác nhau.

Ví dụ trong cuộc cãi nhau có câu "Why did you beat my better half?" thì có thể dịch thành "A con này ghê nhỉ, mày mà dám phang chồng bà cơ à?":

Ví dụ dịch câu "Công ty tôi có đủ năng lực để làm công việc này." >> "Our company has proven ability to do this work". Tại sao lại cho từ Proven vào trước ability? Trong khi đó, ở trong câu tiếng Việt không đả động gì đến từ Proven cả. Thêm như thế sẽ có văn phong Anh hơn.

Có khi còn phải dịch sai hẳn nghĩa của từ đi để có được sự tương đồng về ngôn ngữ (nhất là với thành ngữ). Ví dụ "Bark up the wrong tree: sủa nhầm bụi cây" >>> Nhầm to

Dịch còn căn cứ vào cấu trúc ngữ pháp của câu. Ví dụ 2 câu có cùng từ nhưng nghĩa khác nhau
“Woman, without her man, is nothing.”
“Woman! Without her,man is nothing.”

Còn dịch gần giống thì có anh Google translate, dịch sai hẳn nghĩa thì có mấy anh nhạc sỹ chuyển lời và mấy anh dịch tiêu đề phim nước ngoài chiếu ở rạp :lol:

 

Bark up the wrong tree

em cứ tưởng ý của nó là "lộn chuồng"

 

Hê hê em thấy bác đi theo cách dịch nguyên bản rùi.

Nếu theo cách dịch này thì có thể hiểu là filter có chức năng cho những tần số được chọn đi qua thiết bị còn những tần số không được chọn thì ở lại. Nếu vậy, khi ta sử dụng nút filter thì âm thanh phát ra qua bộ dàn rất là vui vì chỉ có một vài âm thanh nào đó nghe được thui ứng với tần số được chọn còn toàn bộ bản nhạc thì chả nghe được gì.

Do vậy em dùng nghĩa làm đầy là dịch thoát nhưng có thể được là chức năng filter sẽ lấy những tần số được chọn và làm tăng âm lượng nó lên sẽ làm cho bản nhạc nghe hay hơn. Với nghĩa này thì thực sự filter chỉ là chú nhóc so với chàng khổng lồ EQ

 

Bác dịch sợ thế :lol:
Thế bác dịch luôn hộ em "An apple on the lower branch"