Loại bỏ jack tai nghe có phải là ý hay?

Mẫu iPhone mới nhất vừa ra đời lại khiến tôi muốn nhắc lại câu chuyện giữa Apple và jack tai nghe. Nếu đang đọc chủ đề này, hẳn bạn đã có những ý kiến mạnh mẽ về điều này. Tuy vậy tôi muốn khẳng định rằng bài viết không chỉ nằm trong khuôn khổ của sự bực bội mà thôi, nó còn đề cập đến nhiều khía cạnh thực tế nữa. Dù sao thì đây vẫn là một vấn đề cần có sự quan tâm đúng mực

Tôi cảm thấy rất không hài lòng với xu hướng các nhà sản xuất Android hiện nay cho rằng Apple là “công nghệ hàng đầu” khi loại bỏ thứ có thể được xem là rẻ nhất, tốt nhất và thông dụng nhất cho nhu cầu nghe nhạc: jack TRRS. Việc nhiều người vẫn xem Apple như một hãng tiên phong trong công nghệ là điều có thể hiểu được, tuy vậy chuyện loại bỏ jack tai nghe giống như một bước tấn công trực tiếp vào ngành sản xuất tai nghe, và Android là thứ duy nhất đủ sức song hành cùng sự thay đổi đó. Câu hỏi chính xác ở đây gồm 3 phần: Điều gì làm nên một chiếc điện thoại tốt? Lợi thế của jack tai nghe là gì? Tại sao Apple lại loại bỏ nó?

Điều gì làm nên một chiếc điện thoại tốt?



Khi con người muốn thực hiện một công việc gì đó mà không thể làm được bằng tay không hay lời nói, họ sáng chế và sử dụng công cụ. Công cụ chính là thứ có thể mở rộng khả năng của con người, mang lại điểu kiện sống tốt hơn. Sau 2.5 triệu năm khi các công cụ đầu tiên được sáng tạo bởi giống loài thủy tổ Australopithecus Garhi, các công cụ của chúng ta hiện nay đã làm được những điều cực kỳ phức tạp. Không còn quan tâm quá nhiều về số lượng nữa, chúng ta bắt đầu tập trung vào câu hỏi “Các công cụ này đã làm tốt chức năng của chúng hay chưa?” Nếu chúng đáp ứng chưa tốt hay không phải là công cụ thích hợp cho nhu cầu mà chúng ta cần thì chúng là các công cụ tồi.

Trở lại với smartphone, đây có thể được xem như công cụ đa dụng nhất mà còn người từng tạo ra, chỉ nằm sau internet mà thôi. Smartphone ngày càng có thêm nhiều tính năng đa dạng từ nghe nhạc, chụp hình, ghi chú, báo thức, bắt sóng radio... Với người dùng trong độ tuổi 18 ~ 29, khoảng 87% sử dụng smartphone để stream nhạc trực tiếp từ các dịch vụ streaming (thông số năm 2015). Con số này sẽ càng ngày càng tăng trong tương lai khi người dùng vẫn còn nghĩ nghe nhạc là khả năng “phải có” của smartphone. Vậy thì nếu một chiếc smartphone mới nào đó dám loại bỏ đi xu hướng này, nó sẽ trở thành một công cụ không phù hợp cho nhu cầu của số đông vì nó không làm tốt những gì được trông đợi.



Lợi thế của jack tai nghe là gì?

Jack tai nghe với tuổi đời công nghệ lên đến 140 năm vẫn đứng sừng sững với những lợi thế như giá rẻ, độ bền cao, nhỏ gọn và dễ sản xuất. Nó tương thích với cả những chiếc tai nghe rẻ tiền lẫn những dòng tai nghe làm người ta “viêm màng túi”, tất cả chỉ bằng tiêu chuẩn đại trà. Jack TRRS còn cho phép tích hợp microphone và hầu như nó không có thay đổi nào quá lớn kể từ 1950 khi được rút gọn xuống còn 3.5 mm.

Dĩ nhiên ngoài jack tai nghe chúng ta còn co thêm bluetooth, tuy nhiên kiểu truyền tải này không hẳn là thích hợp với tất cả mọi người. Người chơi audiophile cần mức bit-rate cao và điều này thì bluetooth không làm được. Các nhà sản xuất giải quyết điều này bằng các bao gồm cả jack 3.5 mm và bluetooth vào sản phẩm của mình, và cũng chẳng có gì phải ngại làm thế vì mức giá thành sản xuất vẫn rẻ.

Nhiều trang công nghệ và đánh giá chỉ nhắc đến phần nổi của thị trường tai nghe là “các sản phẩm tai nghe bluetooth đang đánh bại doanh số của tai nghe có dây”, tuy nhiên thực sự chưa đúng như vậy. Trước khi AirPod xuất hiện, thị phần tai nghe có dây áp đảo tai nghe bluetooth ở mức 83% - 17%. Người dùng tầm trung cũng hiếm khi nào mua tai nghe mỗi năm, đặc biệt là ở mức giá từ $100 trở lên, do đó con số 83% có thể sẽ còn cao hơn nữa vì vẫn sẽ có những người đang hài lòng với chiếc tai nghe cũ mà mình đang sở hữu. Phần lớn những chiếc tai nghe “cũ” này đều sử dụng jack 3.5 mm.



Thế thì vì sao vị “tiên phong công nghệ” lại loại bỏ phần người dùng tiềm nay nói trên? Câu trả lời rất đơn giản: Vì lợi nhuận.

Giải pháp bluetooth

Nếu chỉ nói đơn giản rằng “Bluetooth là dở” thì e là quá không công bằng. Điểm làm người dùng chú ý ở bluetooth chính là khả năng tiện dụng cần thiết chứ không phải là chất lượng âm thanh. Vì lẽ đó nó vẫn có thể tồn tại cùng sự hiện diện của jack 3.5 mm, tuy không thể đánh bại được đối thủ như thực ra thì nó cũng chẳng cần phải làm vậy. Mỗi người có sở thích khác nhau và cũng làm việc trong môi trường khác nhau nên jack 3.5 mm và bluetooth sẽ là sự bù qua sớt lại hợp lý.

Công nghệ bluetooth mới cũng hỗ trợ thêm codec chất lượng cao aptX để truyền tải tốt hơn. Tuy nhiên nếu so với Apple đánh mạnh và duy nhất vào mảng bluetooth, thị trường Android lại bị chia cắt bởi 2 ông lớn Samsung và Google cùng khá nhiều hãng nhỏ mới nổi. Điều này tuy vậy vẫn không thể đảo ngược nhận xét việc Apple loại bỏ jack tai nghe là hành động cực đoan. Không nói đến phát ngôn kiểu quy chụp “Apple tốt hơn với Bluetooth” hay điều trần “Không đủ chỗ trong máy để thêm jack tai nghe” người dùng cũng đủ biết đây là lời nói dối. Có thể là khó, nhưng không phải là không thể.

Tại sao Apple lại loại bỏ jack tai nghe?

Liang Jun (CEO của LeEco) giải thích: “Việc thêm jack tai nghe là hoàn toàn không cần thiết. Apple là hãng tiên phong dũng cảm loại bỏ mô hình lạc hậu này nhằm mang lại cho người dùng trải nghiệm mới với chất lượng tốt hơn. Thay vì quá nhiều cổng kết nối, giờ đây chúng ta chỉ cần một cổng duy nhất có thể làm được mọi việc”. Nghe thật buồn cười, ai mà không biết Apple làm vậy là để ép người dùng chuyển sang thị trường tai nghe bluetooth, thứ mà nó đang tập trung tấn công. Cứ thử tưởng tượng nếu bluetooth vượt mặt thị trường tai nghe có dây trong tương lai thì sẽ như thế nào.

Apple mua lại phần lớn cổ phần của Beats vào năm 2015 và bắt đầu thu lợi nhuận trong thị phần tai nghe bluetooth của hãng này. Khi loại bỏ jack tai nghe, Apple trực tiếp bắt chẹt người dùng phải chuyển sang tai nghe bluetooth để có thể kiếm lợi nhiều hơn nữa. Đây là một bước kinh doanh cực kỳ thông minh, đồng thời cũng là một tiếng cười thẳng thừng vào mặt người dùng, những kẻ đang phải bỏ thêm tiền để giải quyết một vấn đề từ Apple rơi xuống (chứ không phải từ trên trời rơi xuống).

Điên rồ nhất là việc này đang... tiến triển tốt. Sau xu hướng wireless xuất hiện thêm mảng true-wireless mà Apple hiện đang thu lợi nhuận khổng lồ từ AirPod. Tiếp đó là khoản tiền các nhà sản xuất phải trả để được sử dụng công nghệ bluetooth của Apple, mang lại thêm một khoản lợi nhuận nữa cũng không hề nhỏ chút nào.

Vấn đề nằm ở đâu?

Nói chung việc loại bỏ jack tai nghe là một điều tốt – cho Apple. Còn có tốt cho ngành tai nghe chung hay không thì phải xem lại. Trở lại với vấn đề smartphone, dĩ nhiên chúng ta biết rằng một chiếc smartphone không có jack tai nghe là điều ngốc nghếch. Nhiều người dùng chỉ có thể bỏ ra khoảng $20 cho một chiếc tai nghe, làm sao họ có thể chi thêm cho những thứ trời ơi đất hỡi khác nữa? Thay vì chỉ có mỗi bluetooth, sao lại không bao gồm cả hai?

Nguồn androidauthority​