Trong diển đàn VNAV các vấn đề liên quan đến âm thanh thường gây nhiều tranh cải do nó liên quan đến cảm nhận cá nhân và đã là cảm nhận cá nhân thì mổi người mổi khác,nhưng nếu không xét đến cảm nhận hay/dở của từng cá nhân thì âm thanh nó cũng tuân theo quy luật tự nhiên và con người cũng đã từng nghiên cứu về nó qua rất nhiều thế hệ bằng phương pháp khoa học,tính toán,thống kê... Hôm nay em mạnh dạng mở topic này như là người cung cấp thêm thông tin về âm học,1 lĩnh vực mà em cũng mới tìm hiểu,kiến thức còn sơ sài chưa đủ độ sâu nhưng nó cũng giúp ích phần nào cho các bác khác hiểu rỏ bản chất của vấn đề vầ âm học 1 cách khoa học nhất. Em trình bài lần lượt các nội dung sau: 1.Sóng và sự lan truyền của âm thanh. 2.Tính chất vật lý và 3 thành phần cơ bản của âm thanh: Độ lớn/Âm áp,Độ cao/Tần số,Âm sắc/Phổ 3.Vận tốc âm thanh. 4.Các hiện tượng của sóng âm thanhhản xạ,khúc xạ,giao thoa 5.Sự cộng hưởng và sóng dừng. 6.Ảnh hưởng của gió đến âm thanh. ...... Những kiến thức căn bản về cấu tạo Driver,kiến thức cơ bản về Voice coil,thùng loa...sẽ có 1 bác khác post. Một số công thức cơ bản cũng sẽ được em trình bài 1 cách đơn giản nhất,dể hiểu nhất. Mong topic này sẽ giúp được các bác trong việc setup phòng nghe,thiết kế loa thùng,phân tần... Những kiến thức em post là hệ thống lại kiến thức về âm thanh và hướng nó vào lĩnh vực audio mà các bác quan tâm. Kính. Ultraline.
Bài 1: Sóng và sự lan truyền của âm thanh. I.Sóng Sóng là hiện tượng dao động được lan truyền của vật chất. Để truyền được dao động cần có môi trường vật chất,gọi là môi trường truyền. Ví dụ: Để truyền được sóng nước thì cần có môi trường nước. Để truyền được âm thanh thì cần có môi trường không khí/chất lỏng/chất rắn. Khi sóng được lan truyền thì phần tử của môi trường không di chuyển mà chỉ dao động tại vị trí ban đầu của nó. Âm thanh được phát ra và để truyền được đến tai người cần phải có môi trường truyền như không khí chẳng hạn,với âm thanh cũng như các sóng cơ khác.Nếu ta nén lò xo theo chiều dài của nó thì ta sẽ thấy nó dao động theo phương trùng với phương chiều dài lò xo,phương dao động như thế này gọi là sóng dọc. Trong không khí âm thanh được lan truyền theo dạng sóng dọc này. Sóng ngang là sóng có phương truyền vuông góc với phương dao động của môi trường:Sóng điện,sóng ánh sáng,gợn nước... Thông số của sóng âm được biểu thị bằng: Âm áp,tốc độ phân tử,biên độ phân tử cùng xét trên 1 trục thời gian Trong đó âm áp là thông số được dùng nhiều nhất,âm áp cùng pha với vận tốc của phân tử dao động. Thông thường khi nói đến sự truyền phát âm thanh,đại lượng âm áp được dùng nhiều nhất vì áp lực của sóng âm tạo nên sự dao động của màng nhĩ hoặc màng dao động của micro. Đơn vị của âm áp là Pa(Pascal),nếu âm áp lớn thì nghe to rỏ,âm áp nhỏ thì nghe được nhỏ. 1Pa=1N/m2. Năng lượng âm truyền qua 1 diện tích vuông góc trên 1 đơn vị thời gian gọi là công suất âm và lại được biểu thị bằng cường độ âm. I= PxP/rôxC(W/m2) Trong đó rô là mật độ môi trường truyền(kg/m3),C là vận tốc truyền. rôxC là trở kháng đặt tính âm. P là giá trị hiệu dụng của âm áp. Như vậy cường độ âm tĩ lệ với bình phương của âm áp. Em edit hình ảnh
II.Sự lan truyền của âm thanh. (nguồn tổng hợp) Không giống như sóng mặt nước,sóng âm thanh được lan truyền 3 chiều trong không gian.Tương tự như sự phồng to khi thổi bong bóng,từ tâm là mặt loa âm thanh lan tỏa như 1 mặt cầu nên còn được gọi là sóng cầu. Khi nguồn phát âm có kích thước nhỏ,thì sóng âm là 1 mặt cầu có tâm là nguồn phát âm.Khi nguồn âm có kích thước lớn như sự dao động của 1 bức tường của tòa nhà... thì sóng âm lại lan truyền như 1 mặt phẳng(mặt cầu có tâm là vô cực). Dọc theo chiều dài của sóng phẳng,âm thanh không bị tán xạ,nên không suy giảm. Bên trong một không gian nhỏ và dài thì sóng âm cũng được truyền theo sóng phẳng nên tiếng tàu điện chạy trong đường ray dài và nhỏ cũng không bị suy giảm nhiều và dù tảu đã chạy rất xa nhưng vẫn nghe rỏ. Cũng giống như sự nhỏ dần của sóng mặt nước,hoặc sự mỏng dần của vỏ bong bóng khi ta thổi nó to lên,sóng âm cũng có biên độ suy giảm dần khi nó cách xa nguồn phát âm. Em edit hình ảnh
Nếu bạn thêm được phần "trích dẫn" thì rất tốt. Nếu thiếu phần trích dẫn thì người đọc có quyền hiểu rằng phần trình bày là ý kiến của riêng bạn, hoặc bạn "tự nhận" là của bạn. Như thế rất dễ đưa đến những tranh luận không đáng.
Cháu chào chú. Cháu không tiện nêu nguồn trích dẩn vì nó không hoàn toàn thuộc quyền công bố thông tin của cháu,nhưng nội dung tài liệu này cháu có thể trích dẩn 1 phần,chủ yếu liên quan đến các vấn đề khoa học cơ bản liên quan đến âm thanh phần lớn nó thuộc mảng kiến thức đã học ở nhà trường,giờ cháu hệ thống lại thôi. Cháu đã giản lượt,chỉ còn những thông tin cơ bản cần thiết ạ.Sẽ không ảnh hưởng đến bản quyền của người nghiên cứu ra tài liệu này ạ. Kính chú. Ultraline
Em chào bác. Thật ra những vấn đề này nó hoàn toàn là vật lý cơ bản nhưng em phải tôn trọng người biên soạn nên em chỉ giản lược lại những ý chính và gở bỏ đi hình ảnh. Em thì không có chuyên môn nên trình bài hơi khó hiểu. :roll: Hix,em sẽ nhờ bạn em trợ giúp để trình bài dể hiểu hơn và các bác có thể ứng dụng ngay vào thực tế của mình. Happy new year
He he,cái này em lược qua 1 bận nên nó chỉ còn là lý thuyết cơ bản mà BS,em đọc/hiểu rồi viết lại theo văn phong của mình cứ như là em học trong trường và hệ thống nó lại giúp các anh em khác. Nó không tồn tại theo kiểu được phổ biến tự do nhưng với tin thần chia sẽ với cộng đồng em mang nó ra để phổ biến và em cũng không nên lạm dụng quá vì vậy em gở bỏ hình ảnh và những thứ chi tiết liên quan đến công việc để tránh phiền phức. Mong mọi người thông cảm,em sẽ tiếp tục nhưng không là lý thuyết suông mà sẽ kèm với thực hành để nó thật sự hữu ích Thân.
III. Vận tốc của âm thanh. (nguồn tổng hợp) Vận tốc của âm thanh phụ thuộc vào tính đàn hồi và mật độ của môi trường truyền âm. Môi trường truyền càng cứng,nhẹ thì âm thanh truyền càng nhanh,trong môi trường không khí và nhiệt độ bình thường thì vận tốc âm thanh vào khoảng 340m/s,tức vào khoảng 1200Km/h,nó rất chậm nếu so với vận tốc ánh sáng 300.000Km/s. Do môi trường truyền phụ thuộc vào nhiệt độ không khí nên vận tốc âm cũng phụ thuộc vào nhiệt độ,nhiệt độ càng cao thì vận tốc sẽ càng nhanh,nếu tăng 1 độ C thì nó sẽ nhanh thêm 0.6m/s và nó được tính theo công thức. V= 331.6+0.6t Trong đó t là nhiệt độ môi trường. Trong môi trường nước thì âm thanh truyền với vận tốc 1500m/s. Trong môi trường vật cứng như kim cương thì vận tốc âm là 10.000m/s. Trong môi trường chân không thì âm thanh không truyền đi được do nó không có môi trường vật chất để truyền.
IV. Một số tính chất của âm áp. (Nguồn tổng hợp) Một điều rất thú vị là cảm nhận của thính giác không không tăng theo 1 cách tỉ lệ với mức âm áp.Nó theo 1 tỉ lệ khác là nếu tăng âm áp 10 dB thì cảm nhận của thính giác sẽ tăng lên gấp đôi về độ lớn.Điều này giải thích vì sao tai có thể chịu đựng được khi mà công suất nguồn âm tăng lên rất nhiều lần.Tai có thể nghe được tiếng Muổi vo ve nhưng cũng có thể chịu được tiếng động cơ phản lực,2 nguồn âm này có công suất chênh nhau cả triệu lần. Ví dụ nếu tăng công suất ampli lên gấp đôi(giả sử từ 3W tăng thành 6W) thì âm áp tăng lên 3dB nhưng sự cảm nhận của thính giác chỉ mới có 1 chút xíu thôi. Nếu lấy ampli đang phát 3W làm chuẩn(0dB) thì: -Tăng 1 dB(tăng 1/3 lần công suất ampli-4W) không nghe thấy thay đổi -Tăng 3 dB(tăng gấp đôi công suất ampli-6W)nghe thấy thay đổi 1 ít(lớn hơn) -Tăng 6dB(tăng gần 4 lần công suất ampli-12W)nghe thấy thay đổi rỏ ràng -Tăng 10dB(tăng gần 8 lần công suất ampli-24W)nghe thấy lớn gấp đôi so với 3W :roll: -Tăng 20dB(tăng gần 16 lần công suất ampli-48W)nghe thấy lớn gấp 4 lần so với 3W. Nếu đang có nguồn âm phát ra là 60dB,ta thêm nguồn âm khác 60dB nữa vào môi trường thì mức âm áp tổng chỉ có 63dB mà thôi(không phải là 120dB). Nó tương quan theo công thức cộng: LT = 10log(10 L1/10 + 10 L2/10) L1/10,L2/10 đều là số mủ do em không đánh được số mủ trong text. Tương tự như vậy giả sử có 3 mức âm áp là 80dB,78dB,74dB thì mức tổng âm áp là 82.7dB.
Chào bạn, theo mình nghĩ bạn nên trích dẫn nguồn gốc của bài viết này. Đây là kiến thức rất bổ ích cho những người đam mê lĩnh vực âm thanh rất đáng để mọi người tham khảo, tuy nhiên tài liệu này theo mình được biết là không những do một người viết ra mà cả một tập thể cùng soạn thảo. Rất mong bạn trích dẫn nguồn gốc để tôn trọng nhóm tác giả đó. Thanks bạn.
Hix,Bác hỏi thế là làm khó em rồi. :roll: Em đang có trong tay tài liệu ghi dòng chữ: Lưu hành nội bộ,làm sao mà em ghi nguồn trích dẩn được. Em ghi tổng hợp nhé,vì thực tế em chỉ trích dẩn 1 phần nội dung mà không trích dẩn ngôn từ. Hix,mong bác thông cảm. Thân.
