Lấy ý tưởng từ thiết kế của BD-Design (http://www.bd-design.nl), em mới hoàn thành dự án loa kèn Fostex: - Phần high: super tweeter Fostex T900A - Phần mid: Fostex FE208E Sigma + composite tractrix horn (cut off 200hz) - Phần Low: Fostex FW305 + thùng petite onken
Em chỉ nghe tên mấy cái củ loa này thôi đã thấy hay rùi ạ, bác làm thêm cái giá đỡ cho kèn trung đi cho đẹp bác ơi. Quả này đặc Fostex. Bác review chất âm & kinh nghiệm phối ghép cho AE học hỏi với ạ.
Kiểu này chắc tiếng mid chạy ra trước và chui vào bụng người nghe luôn quá, mời bác Congari tiếp - cấu trúc - crossover pasive hay active thế nào hả bác.
Em xin lần lượt báo cáo 1 các bác 1 số vấn đề em học được qua dự án này: 1/ Kèn: - Sau khi thấy bác Mười hoa ở Hà Nội có thể làm kèn composite khá chắn chắn và đẹp, em quyết định sẽ đặt làm 1 cái kèn. - Kiểu kèn, em quyết định lựa chọn kiểu tractrix là kiểu khá phổ biến người ta hay dùng cho loa kèn không dùng compression driver như Oris horn của DB Design. Kèn tractrix có độ mở của countour khá nhanh nên kèn thường ngắn hơn kiểu kèn có countour chạy theo hàm mũ (như các kiểu kèn của Altec hay JBL). - Tính toán. Em dùng luôn bảng tính sẵn cho kèn tractrix trên mạng (http://www.volvotreter.de/dl-section.htm) và download về. bảng tính này vô cùng tiện lợi. Em chỉ việc đưa các thông số căn bản như đường kính họng kèn (theo đường kính nón loa Fe208) và tần số cắt mong muốn thế là bảng tính đưa luôn ra dạng file text. File text này được viết theo dang câu lệnh batch của phần mềm auto cad. Em chỉ việc copy file text này và đưa vào auto cad thế là đã có bản vẽ chính xác của cái kèn tractrix mong muốn. - Chọn tần số cut cho kèn. Sau khi tham khảo, em thấy các hãng hay dùng kèn có tần số cut từ 200 - 150 hz khi dùng các full-range driver. Ví dụ như DB Design có 2 loại kèn trung Oris 150 và Oris 200. Nếu ts cut 150 thì kèn khá to, nếu ts cut 200 thì kèn nhỏ hơn. Sau một hồi đắn đo, em quyết định dùng kèn có ts cut 200 vì phòng của em nhỏ. - Làm kèn. Vấn đề đau đầu là làm thế nào để có được cái kèn được đúc chính xác như bản vẽ. Em đã in bản vẽ auto cad theo tỷ lệ 1/1 và đưa cho bác Mười để đặt làm khuôn theo đúng tỷ lệ (mặt cắt dọc). Kết quả là đã có được cái kèn đúng như ý muốn, hình thức đẹp. - Lắp ghép: em đi mua 1 đoạn ống nhựa Tiền phong để làm ống sau kèn chứa driver. Rất may có 1 loại ống nhựa cỡ to nhất đường kính 25cm (bên trong 23,5) vừa vặn dùng cho driver FE208 (23cm). Sau đó em phải rất vất vả để phối hợp với bác Mười làm các phần ghép nối. Kết quả là em đã có cái kèn. Kính nghiệp cá nhân rút ra: 1/ Dùng driver 20cm thì với cùng 1 tần số cut thì kèn ngắn hơn các driver 16, 10 cm. Khi kèn ngắn hơn thì có 1 điểm lợi là giảm nguy cơ tiếng bị vang hoặc lộn xộn (tiếng Tây nó gọi là hornky sound) trong hoàn cảnh DIY như em đây (không chính quy). 2/ Nếu phòng rộng nên dùng kèn có ts cut 150hz để tận dùng hểt ưu thế của dải trung trầm của driver FE208E. (to be continued)
Cái kèn nhôm của em cắt ở 150Hz đấy. Em chỉ dùng loa full range và thùng bass JBL (dùng củ LE14A), em đã dùng cả active và passive crossover, nhưng passive crossover không cân bằng được, vì loa kèn có độ nhạy gần 100dB. Em cũng dùng công thức tính horn tractrix, và chuyển từ mặt cắt tròn sang hình bát giác. Thêm 1 điểm chung nữa: em cũng dùng ống nhựa Tiền phong cho phần sau kèn (nhưng chỉ dùng loại 200mm) Chờ xem kết quả của bác Congari
2/ Phân tần X-over: - Ngay từ đầu, em đã xác định phải dùng active x-over cho loa bass vì lý do: tận dùng hết ưu thế về độ nhay của driver FW305 (95db chưa có thùng) để có thể phối ghép phù hợp với loa trung FE208 (98db chưa kèn) và T900A (106 db). - Các tiếp cận ban đầu về phân tần của em là chỉ cần 1 low-pass filter cho loa bass, còn loa trung thì vẫn đánh thẳng từ ampli không qua bất cứ 1 cản trở nào cả, loa tép thì vẫn dùng 1 tụ 1um để lọc. - Sau khi nghiên cứu đau đầu tất cả các phương án, em lựa chọn phân tần chủ động 2 đường tiếng SUPER-X PRO CX2310 của Behringer. Lý do, chủ động lựa chọn tần số cut tùy ý, giá cả hợp lý (120 usd mua ở nước ngoài). - Behringer có nhiều loại active x-over nhưng em chọn loại này bởi vì: + em chỉ định đánh bi-amp nên chỉ cần 2 ways x-over + không dùng loại cao cấp hơn vì có A/D chip như vậy sẽ đổ hết công lao đĩa than của mình xuống biển (đĩa than -> A/D converter -> tube amp -> crazy sounds) - Setup x-over này như sau: + trên 200hz dùng cho loa tép và trung. + dưới 200hz dùng cho loa bass. - Khi ghép phân tần vào hệ thống, nghe bản nhạc đầu tiên thì em mới thở phào nhẹ nhõm vì kết quả đạt được khá tốt. Điều mà em lo lắng nhất là các dải tần phối hợp không ổn may sao không xảy ra (theo cái tai của em). Kinh nghiệm rút ra: - Khi mới nghịch active x-over nên chọn cái loại có nhiều thứ để chỉnh như cái SUPER-X PRO CX2310 này: lựa chọn ts cut, chỉnh được input, out put của 2 dải tần cắt. Lý do là với trình độ DIY nhà quê như em thì ban đầu mọi thứ rất lộn xộn, cần phải có nhiều cái điều chỉnh để được âm thanh như ý. (to be continued)
3) Thùng loa bass: Có một điểm em cho rằng cần thiết khi lựa chọn thùng loa bass để phối ghép với loa kèn này là tiếng bass phải nhanh vì cả loa trung + kèn tiếng khá nhanh. Nếu tiếng bass chậm thì sẽ không ổn. Loa Fostex có kiểu thùng bass reflex như hãng recommended. Sau một hồi đắn đo thì em quyết định chọn thùng Petit Onken vì cho rằng thùng này cho tiếng bass nhanh. Tuy nhiên thùng petite onken có kích thước khá lớn so với kiểu thùng của hãng Fostex. Để cho thùng được đẹp, em có sửa đổi một chút thiết kế thùng petite onken. Em làm 2 cạnh của mặt trước hơi vát ra đằng sau một chút. Tuy nhiên, về lý thuyết, việc sửa đổi này sẽ ảnh hưởng đến âm thanh vì như vậy sẽ làm ống hơi (vent) bị ngắn đi một chút. Đau đầu quá :x (to be countinued)
4) Ampli: - High và Mid: em hiện đang dùng tube pow 2A3 SE, thấy cũng phù hợp. - Low: em hiện dùng pow Counterpoint SA-12 hybrid. Đối với loa bass FW305 thì amp Counterpoint này thừa công suất. Để cho âm lượng các dải cân bằng, ta có thể điều chỉnh phần output của dài thấp trên x-over cho đến khi nghe thấy phù hợp ((lại một sự tiện lợi của x-over này). Mấy hôm nữa em sẽ mượn thử tube pow 845 SE về ghép xem sao vì em nghĩ loa bass này chỉ cần một tube amp công suất 15-20W là phù hợp. (to be continued)
Bác có thể cho em xin kinh phí đóng cái kèn này hết bao nhiêu không. Nhìn cái kèn của bác em sợ phải đập cái thùng BLH của em đi mất
Đẹp quá anh Quý ơiiii!, nghe anh kể nhưng em ko nghĩ horn có thể đẹp vậy.Phòng nghe của anh thấy chả tiêu tán ,thảm thiếc gì ,nghe có vang ?
@ bác quyen liên hệ với bác Mười đóng loa 0904155487 để hỏi. Em không phảitrả tiền bác Mười nên không biết là bao nhiêu tiền. @ bác Duy: bác đợi tý nhé, em sẽ mô tả âm thanh của nó.
Hình như ở Hà Nội bác Minhpt là người đầu tiên triển khai dự án kiểu này cho driver full-range. Nếu em không nhầm là bác đã làm loa này từ năm 2005. Em cũng ấp ủ về nó đã lâu cho đến khi ở đây làm được kèn composite.
Bác Rùng cũng đang tính mần món này đó bác Congari à, củ ciếc thấy chuẩn bị đủ rồi. À, nhân tiện bác Gà ri kể cho anh em nghe vụ Jazz at the pawnshop đê ! ;-)
Với loa bass và amp đánh nó em cũng dùng 1 qua 1 cuộn cảm cho loa bass (tự quấn). Sau đó em cũng dùng active crossover của Behringer SUPER-X PRO CX2310. Em đã ghép thùng Bass với 6l6 PP hoặc 845SE, còn trung với EL84SE hoặc 845SE. Tình trạng bây giờ thế nào hồi sau em miêu tả. Chờ xem công trình của bác Congari.
Thế ạ, nhiều người nghịch thế này thì hay quá, mọi người có thể học hỏi kinh nghiệm của nhau. Vụ The Pawnshop thì em báo cáo cả rồi. À, quên mất 1 thông tin là bia bán ở quán tại Thụy Điển chỉ được phép 3,5 độ thôi. Loại 6 độ là phải mua ở cửa hàng chuyên bán bia rượu để mang về nhà uống. Thế mà vẫn có chú say ở đường mới lạ ???
Vậy mà mình cứ tưởng phong trào DIY loa đi xuống ! ai dè các bác vẫn âm thầm triển khai . Chúc mừng và up ủng hộ các bác nhe . ( trong đó có E luôn ) hehehe
5) Kết quả: - Chất âm: + Chất âm của loa FE208 và T900A thì chắc các bác biết cả rồi vì cũng có nhiều bác chơi, em không nói nữa. Có một điều mà em thấy là việc có hay không có kèn thì cũng không làm thay đổi chất âm của driver FE208E. Có kèn vào thì sẽ làm thay đổi cái khác của âm thanh chứ không phải chất âm. + Loa bass Fostex FW305 (chắc ít bác chơi). Phải nói rằng em khá hài lòng về chất âm của loa bass này. Tiếng bass của loa này khá mềm, nhẹ chứ không thuộc loại bass khô và căng. Kiểu âm này có gì hơi giống loa bass của Altec (xin các bác fan của Altec lượng thứ! chỉ chỉ giám nói "hơi giống" thôi ạ), tức là tiếng bass nó nhẹ, mềm... nghe rất dễ chịu. Kiểu tiếng bass không phù hợp với nhạc trẻ, rock hay rap nhưng nghe nhạc jazz, classical theo em là khá hợp. - Không gian: hiệu quả không gian có lẽ là thành quả lớn nhất của dự án loa kèn này. Sân khấu âm nhạc dường như rộng mở hơn, các vị trí nhạc công, ca sỹ rõ nét hơn. Em cũng cho rằng tiếng bass của thùng Onken mang lại không gian khá tốt. - Độ động: có vẻ OK, cần phải nhiều đĩa classical có dàn nhạc lớn để đánh giá kỹ hơn. Do em chưa thử với phân tần bị động nên không hiểu là dùng phân tần chủ động có hiệu quả gì hơn đối với độ động trên hệ thống loa này hay không. - Độ chi tiết: chắc các bác cũng biết driver FE208E Sigma có độ chi tiết rất cao nhưng khi lắp vào kèn thì mức độ chi tiết được thể hiện rõ hơn. Cái kèn đã làm cho âm thanh từ màng loa đến sát tai ta hơn. Nhưng nếu ampli các bác bị ù thì khi có kèn tiếng ù nghe càng rõ hơn. :evil: - Nhạc tính: vẫn là ưu điểm của driver FE208E, kèn chẳng giúp gì được ở khâu này cả. Tổng thể: không gian tốt hơn + tiếng trung nhô hơn + chi tiết của âm thanh được thể hiện rõ ràng hơn. Các bác có biết trước khi lắp driver vào kèn em lo nhất cái gì không. em lo ngại khả năng tiếng kèn bị "dội" (hay tiếng Tây gọi là hornky sounds). Cái này thường xảy ra khi cái kèn làm không chuẩn. Nếu nghe âm thanh như vậy thì sẽ rất đau đầu. Khi nghe tiếng loa kêu, em mới thở phào nhẹ nhõm. May mắn thay, nó đã không xảy ra. Âm thanh rất smooth. Một cái mừng nữa là có vẻ như 3 dải phối hợp với nhau tương đối nhuần nhuyễn. Không bị "trống đánh xuôi, kèn thổi người". Ghi chú: tất cả đánh giá trên đều là chủ quan của cá nhân em với trình độ còn nhiều hạn chế.
Hihi em chờ mãi cái phần 5) của bác, đặc biệt về quả loa bass. Cái vụ kèn làm bằng composit chắc ổn rồi , vì cách pha chế cũng ảnh hưởng lớn tới âm thanh từ cái kèn phát ra. Bác Quí mà oki thì chắc chuẩn rùi.
Gửi bác quyen và các bác có nhu cầu hỏi giá cái kèn. Bác Mười chính thức thông báo là cái kèn như của em giá 1,5 triệu Việt Nam Đồng (giá chưa bao gồm ống nhựa phía sau).
Vậy là em mừng rồi - fostex vẫn còn chỗ đứng trong những bộ dàn này chứ. Lâu nay chơi fostex + bass mà nhìn qua nhìn lại thấy toàn altec, jbl, quad và các thương hiệu italy nhức đầu quá các bác ạ. yên tâm với fostex được - mà thật sự với các bác, fostex có một dạng mid + high rất riêng - không thể nhầm lẫn, nghe lâu rồi - quen đi - nghe qua loa khác = loa nào thấy mid cũng ...thua fostex. Có gì sai các bác đừng la nhe! Bộ dàn của bác Congari hấp dẫn quá, turntable ở giữa là gì hả bác?
