Luận về các sản phẩm SUMO CONTEST 2008

Chúc mừng bác Viagraless, phải khâm phục bác bỏ công lao rất nhiều để làm máy này.

Mình đã cũng bỏ nhiều công theo đuổi ampli OTL và trải nhiều thì giờ nghe Futterman OTL-1, OTL-3 (hiện trong garage cũng còn cặp này), Counterpoint SA-4, và ngay cả cũng đã làm một preamp theo kiểu OTL (no capacitor, no transformer). Ampli OTL:
1. Quá phức tạp, dùng quá nhiều tube để có công suất đủ nghe loa.
2. Feedback. Ampli OTL dùng quá nhiều feedback để chữa bệnh. Feedback có hại về âm thanh
3. Ampli bác có lẽ là OCL, xui mà tube hư là chết cái loa mắc tiền.

Chỉ có một loại loa hạp với ampli OTL, (không hạp với OPT) là loa Electrostatic, mà mình phải công nhận là OTL vượt OPT khi dùng loa này. Hồi đó mình có cặp Stax F81, dùng ampli từ 10W tới 100W OPT, thử đủ loại, nhưng kéo không bằng ampli OTL3. Ngoài ra, đối với bất cứ loa dynamic thì OPT âm thanh trên OTL.

Có một điều mình chưa thử là dùng OTL để chạy loa kèn từ 500Hz trở lên (có lẽ hạp với OTL hơn), có thể bữa nào hứng đem OTL3 ra thử.

Xin phép bác Unison250th em bỏ dấu bài viết cho dễ đọc.
bqhuy

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Máy của bác Via không dùng feedback bác Unison à

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Vậy máy của bác Viagra dùng mạch như thế nào?có dùng Push-Pull không? Output impedance khoảng bao nhiêu?

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Theo Em biết thì OTL của Bác Via dùng mạch Push-Pull, Mạch Output là Circlotron, Output impedance < 10 Ohm (with No global feedback)

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Em OCL của chị Via tính ra Output Impedance cỡ 6.1 Ohm.

- So với dùng bóng 833 với OPT 5K:8 thì em của chị Via có Output Impedance cao hơn đôi chút (6.1 Ohm so với 4.8 Ohm). Tuy nhiên cái OPT 5K:8 cho bóng 833 cần Primary Inductance rất cao nếu không sẽ khó xuống nổi 20 - 25Hz hoặc méo rất nhiều ở Full Power ở tần số thấp này trong khi cái OCL của của chị Via thì ... vô tư :wink:

- Còn so với Ouput Impedance của ampli 3-500Z+OPT mà không dùng thêm Feedback nào khác (cathode feedback hoặc/và global feedback...) thì OCL của chị Via có Output Impedance vẫn còn thấp hơn nhiều trừ khi 3-500Z phối với OPT có tổng trở vài chục kOhm.

"Bất cứ thiết bị Audio nào, nhất là Ampli và loa, mà vừa muốn nghe hay vừa muốn đo tốt thì ... không có tiền mua!" OTL/OCL không nằm ngoài châm ngôn này. Tuy nhiên nếu muốn nghe hay khi test mù (tiêu chí số đông ???) thì vấn đề sẽ đơn giản hơn và mọi sự sẽ khả thi. Đây là mặt nghệ thuật của kỹ thuật.

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Dạ bác Dze hơi quá lời rồi, sự thực em ngồi nghe kỹ từ lúc chạy rà buổi tối cả 4 thí sinh mà em ngán nhất là : KT88 Teablue, 833 Triet, 3-500Z TuanAnh, 6C33CDIYLove, thì thấy sự khác biệt gần như rất khó nghe ra được, nhất là OTL của em và 6C33C gần như giống nhau, còn ampli 3-500Z và 833 chỉ yếu hơn chút xíu về dải siêu trầm mà thôi. Mà đó là test sáng đó, nghĩa là yếu tố ngoại quan bị chi phối nhiều. Còn khi test mù , mặc dù em vẫn đoán được lúc nào 1 trong 5 em này lên tiếng bởi mỗi em có giọng đặc trưng, nhưng mà nói cái nào hay hơn thì thâm tâm em không trả lời nổi đó.

May là thi dưới tiêu chí Sumo nên em mới may mắn thắng sít sao , nếu chỉ xét về nhạc tính hoặc dùng để nghe nhạc thuần túy em bỏ phiếu cho 3-500Z mới là xuất sắc. Chả phải em khiêm tốn đâu, vì con mình đẻ ra mình yêu nhất, nhưng mà sự thật nó thế bác ạ.

Thân mến

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Nếu Via Điền Bá chịu hạ mình add thêm tí ti feedback vào thì sẽ có chiến thắng áp đảo, không phải là sít sao nữa

 

Hi các cụ.

Thấy toàn các danh thủ vào đây trao đổi, em xin phép nói leo chút. ĐỨng trên góc độ một người nghe nhạc, hôm contest em có ghi chép lại một số ý, ấn tượng và không ấn tượng để về so lại với danh sách, thì em thấy thế này : Em "Dài dài ...nóng nóng.." nhất là rất xứng đáng, tuy nhiên, em có ghi trong sổ tay là hơi thiếu một chút tinh tế. Ví dụ như ở bài giao hưởng đầu tiên, có một vài tiếng lanh canh rất hay (ngay cả amply tham chiếu cũng không ra được) thì em OTL này thể hiện chưa tốt lắm. Còn lại thì rất ổn.

Về em nghĩ mãi không ra câu trả lời, không dám la lên, vì sợ :mrgreen: , thấy bác Via tự nhận xét ở trên, em mới dám nói. ĐÓ là theo lý thuyết thì đáp tuyến của OTL rất phẳng, thậm chí tuyến cao còn rất cao, sao lại thể hiện vụ "lanh canh" kia chưa phê.

Một vài lời mạo muội, nếu sai các cụ cứ dạy.

Em xin cảm ơn.
P/s: Em quên mất, còn vụ này nữa, sau khi bác Via nhất, em về tình cờ đọc một tạp chí của Nhật, thấy dân nhật nhất là các đ/c chơi loa nhiều dải, thì toàn dùng OTL cho các dải cao. Thế giới đảo lộn hết cả - chả biết đường nào mà lần

 

Em ấn tượng với sản phẩm ampli có biến áp đỏ đỏ, dùng đèn 838. Ampli này có chất âm rất tinh tế, tiếc là không phù hợp lắm với loa JBL nên ko có giải. Híc

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Bác Via nói chuẩn quá đi mất. Đúng là ở cái buổi tối "trù bị" ấy, khi không gian yên tĩnh và ít người thật là ấn tượng với cái amply đen đen, nho nhỏ do một bác gày gày vác ra, cắm vào...

Lúc đó là bài số 7 trong đĩa Triangle, ai cũng cảm nhận được tiếng bass xuống rất sâu, em ả và tĩnh hơn hẳn. Lúc đó em có liếc sang và thấy bác Via gật gật đầu (vì ý kiến đưa đĩa Triangle vào thử và test qua mấy amply dự thi là của bác này).

Một số amply khác lúc đó trình diễn cũng có chất lượng không hơn, thua tới mức nổi trội. Tuy nhiên thì cái sự khác về mặt nhạc tính thì vẫn có thể nhận ra một cách dễ dàng.

Ấn tượng nổi trội thuộc về amply hoa khôi của hội thi trong buổi thi chính thức. Sau khi cắm amply vào, thật sự bất ngờ em chạy ra để ngồi vào hàng ghế khán giả để thưởng thức, một số cao thủ trong nghề chơi vội gọi lại và hỏi: "đây là amply số bao nhiêu thế, ghi nhớ lại cho anh nhé!". Mọi người đều rất ấn tượng không cái khoảnh khắc thí sinh này cất tiếng...

 

Chào bác, tiếng lanh canh như bác nói chỉ ở tầm 12Khz thôi, trong quá trình xem đo đạc em thấy có 1 số amp SE hơi trội lên ở đoạn này nhưng sau đó thì drop xuống, có thể đay là lý do chăng ?

Thân mến

 

Em nghĩ đây cũng có thể là 1 nguyên nhân, tuy nhiên ngoài tiếng lanh canh còn có một số chi tiết mà đa số các ampli, kể cả tham chiếu chưa thể hiện được.

Chúc mừng bác Via đoạt giải nhất năm thứ 2 liên tiếp, sản phẩm của bác rõ ràng công lực thâm hậu và dành chiến thắng một cách xứng đáng. :mrgreen:

 

Cá nhân em có vài ý kiến kỹ thuật về Sumo 2008:

1- Không dùng tụ Jensen mà đi kiếm tụ V-cap Teflon thay thế hoặc cùng lắm là mượn cặp tụ K72P (của GVTeam) lắp nghe thử. Nguyên do thiết kế OTL/OCL là đặt nặng kỹ thuật mạch điện lên trên sự ghép nối linh kiện. Tụ Jensen PIO rất hay cho Tube SE nhưng không phải là vũ khí của OTL/OCL ngay cả Jensen Copper và tốt hơn là Jensen Silver cũng chỉ tạm được cho chi tiết tần số cao. Ngoài ra chất lượng điện trở tải Anode của mạch Díp Cát cốt cũng rất quan trọng nên dùng những loại điện trở rất ít ồn như Caddock hoặc Vishay S120 hoặc tốt nhất là Vishay "naked" mà không dùng Kiwame hoặc mấy thứ khác. Em không biết chủ nhân cái Sumo 2008 dùng điện trở gì nên không dám lạm bàn thêm.

2- Dùng hồi tiếp sẽ khắc phục được 1 vài vấn đề kỹ thuật quan trọng nhưng mạch sẽ phức tạp hơn và sẽ khó thực hiện như ý đồ tác giả là Integrated không cần Pre vì sẽ không đủ gain và nhất là trong thời gian thực hiện đề án quá ngắn. Hơn nữa có nhiều người không thích âm thanh hồi tiếp đôi khi sẽ xảy ra giữa "nghe thấy thích vs. đo tốt".

3- Với kinh nghiệm cá nhân em thì tiếng lanh canh hay lóc cóc leng keng hầu hết là nghề của SE vì do hài bậc chẵn tạo ra mà Circlotron là Push Pull thì đã triệt đi rất nhiều hài bậc chẵn. Còn với ampli SE nhất là họ có tổng trở cao và thay đổi giá trị trong vùng hoạt động như 3-500Z hoặc 833 thì đôi khi là ... nghề của chàng. Nếu nguồn âm cắm thẳng Headphone mà tiếng lanh canh rất nhỏ so với toàn giải tần mà khi cắm dàn ampli loa mà thấy nổi bật thì đích thị là do méo hài hay đáp tuyến không phẳng khuyếch đại ra thêm chứ không phải nguyên bản thâu. Pre/ampli bán dẫn cho âm thanh lóc cóc leng keng ít hơn pre/ampli Tube.

 

Bác đi guốc trong bụng em rồi, năm nay khủng hoảng kinh tế, mà làm ampli lúc giá xăng lên đỉnh, em dùng 100% trở TQ loại 500 đ/cái thôi, năm ngoái xài toàn Kiwame :lol: nên hay hơn đóa.

 

Thế có chết thật! Vậy là điện trở TQ hay hơn điện trở Hí Ènd? Em sợ sẽ phát ra phong trào mod ampli Hí Ènd với linh kiện TQ :mrgreen:

 

Kính báo các Cụ là Ampli Em dùng toàn "điện trở Taiwan, hơn TQ chút xíu" (Mấy Chị bán điện trở ở Nhật Tảo nói dzậy)

 

theo em đọc ý bác Via ở trên là do nam trước sài toàn điện trởi Kiw nên mới hay hơn mà kụ

 

theo ý em là nếu cắm thẳng từ nguồn âm vô headphone mà có dù rất nhỏ so với toàn giải thì ra amply khuếch đại lên nghe rõ hơn thì vẫn hơn là triệt tiêu nó mất luôn chứ bác

 

Em cũng dùng 4 cục Jensen nhưng . . . phía dưới bo mạch ghép song song thêm cái Silver Mica :mrgreen:
Chắc tại do hai cái nó phối hợp tốt nên dải cao cũng ổn.

Cụ Dze phán quá đúng, Em đo được noise khá lớn tại trở Cathode, tuy nhiên chưa xác định tại do CCS, tube hay điện trở. Để Em thay trở rồi đo lại xem sao

 

Kụ tin cái chị Via này sao Sư mẫu phán cục năm nay tiếng trong trẻo hơn cục năm trước (tại cục năm nay già hơn cục năm trước 1 tuổi nên gừng càng già càng cay hay sao ấy)
Thú thật bây giờ xuất hiện điện trở tiêu chuẩn quân sự (Mil spec) em không biết xuất xứ từ đâu (TQ, Đài Loan ...???) nhưng thuộc loại Metal film 1% 0.5W low noise giá bên trời Tây chỉ có 7cents (1200 đồng/cái) thì em sẽ chơi điện trở này cho các thiết kế ampli cho ... rẻ bền đẹp trừ khi làm ampli Tube SE.

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Nhưng sợ output impedance mấy bác nói là (6.1 Ohm so với 4.8 Ohm gì đó) là sai bét. Ampli mà có impedance cao như vậy làm sao mà nghe được khi dùng loa như K2 S9800 để test?

Bác Viagraless đo thử output impedance của ampli bác bằng cách này: Lúc đo output imedance bác đo thử vài frequency khác nhau (OI tùy thuộc vào frequency). Để đo, bác set frequency 1000Hz, set ampli cho ra 1Vrms (no load), tiếp theo bác gắn 8 ohms (cỡ 20W)vào, đo AC voltage ở 8 ohms (lúc này bác sẽ đo dưới 1Vrms), xong bác sẽ tính ra output impedance của ampli bác được. Bác có thể đo thử frequency khác nhau từ 20Hz tới 20Khz để biết OI ampli bác thay đổi như thế nào.

Tất cả ampli mình dùng, OTL3, SE 250TH, SE 833, SE845, 300B output impedance đều dưới 1 ohm.

Bác Viagraless nói rằng dải siêu trầm của 833 nghe yếu là phải rồi. Ampli SE833 mình làm 10 năm trước nghe bass rất yếu so với 845 (vô địch về bass), OTL3 cũng vậy bass yếu hơn tất cả OTP ampli.

Một lời nữa, là Sumo contest mà chỉ dùng 1 loại loa (mình chỉ thấy có loa JBL K2 S9800), là tất cả ampli low power SE phải thua hết (ngay cả 25W 845) vì loa JBL này cần ít nhất 50W mới chạy nổi, hơn nữa phòng nghe quá lớn.

 

Hehe bác ơi thế mới là Sumo mà, cứ cái nào là thực sự Sumo là thắng thui, em thì lấy yếu tố ấy làm đầu mọi yếu tố khác là thứ yếu hết, tiếc quá em lại chẳng có trình làm một cái như thế

 

Em xin đưa thêm một thông tin để các Bác tham khảo:

Ampli và Pre tham chiếu hôm thi Sumo là một bộ khá nổi tiếng:

- Ampli BAT VK-75 (giá ~ $6.500)
- Pre BAT REX (giá ~ $18.000)

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Nói có sách mách có chứng nhe bác Unison nhỉ vì mọi sự dòng, thế, trở (V, I, Z) không gì qua định luật Ohm :wink:
- Cái tube 833 từ đặc tuyến và điểm bias ta có Rp ~ 3k
- Nếu dùng OPT tỉ lệ 5k:8 Ohm nghĩa là 625:1 theo tổng trở.
- Khi mạch SE dùng bóng 833 phối với OPT tỉ lệ 5k:8 Ohm (625:1) thì tổng trở ra của mạch SE 833 sẽ là 3k:625 = 4.8 Ohm.
---> Nếu bác Unison nghĩ là sai bét thì xin bác có lời giải thích nào tốt hơn hoặc/và chính xác hơn thì xin chia sẻ cho các anh em học hỏi.

Với tổng trở ra 4.8 Ohm khi phối với loa 8 ngay cả 4 Ohm thì việc gì xảy ra?
- Tương tự như lấy 1 nguồn điện xoay chiều có điện trở trong (nội trở) 4.8 mắc với điện trở 8 Ohm (nếu là loa 8 Ohm). Và như thế 2 đầu loa 8 cũng sẽ có 1 hiệu thế nào đó và hiệu thế này sẽ tạo tính được công suất ra loa theo công thức cơ bản P=V^2/R.
- Trở ngại kỹ thuật là khi loa được nạp 1 dòng điện vào cone loa sẽ làm loa đẩy vào 1 hướng nào đó (lực Faraday theo định luật Faraday) tạo ra áp suất không khí tạo âm thanh; nhưng sau đó cone loa do dàn nhún loa sẽ thun ngược lại tạo ra 1 sức điện động trong cone loa, 1 lần nữa theo định luật Faraday, và sức điện động này sẽ tỏa năng lượng trên nội trở (output impedance của cục amp) để chu kỳ được tiếp tục tiếp diễn cho loa tạo ra áp suất không khí tạo ra âm thanh. Nếu Output Impedance quá cao thì sức điện động của cone loa sẽ không xả được ra nhanh sẽ làm cone loa hoạt động không nhịp nhàng theo với âm nhạc của nguồn phát sẽ tạo ra âm thanh rền hoặc méo hài ... Rất nhiều ampli Tube nhất là Tube SE và ngay cả OTL/OCL nếu không dùng nhiều hồi tiếp, hoặc/và không đủ số lượng bóng, hoặc/và OPT có tỉ lệ không cao (tỉ lệ càng cao thì công suất ra càng thấp) .... sẽ có Output Impedance sẽ cao. Tuy nhiên nhiều người nghe âm thanh rền rền như vậy lại nghĩ là nhiều tiếng trầm khi nghe loa độ nhạy cao vốn âm thanh dễ chói tai đâm ra lại thích và đây là vấn đề "nghe thích vs. số đo kỹ thuật" nên không cần bàn thêm cái nào "hay" hơn cái nào.

Ampli 300B+OPT 3k:8 (tỉ lệ 375:1) thì với 300B có Rp = 400 Ohm thì Ouput Impedance sẽ là 400/375 = 1.066 vẫn chưa dưới 1.0 Ohm. Với ampli SE đèn 845 có Rp=1.8k khi phối với OPT 6.5K:8 (812.5:1) thì Output Impedance sẽ là 1.8k/812.5 = 2.12 Ohm. Với ampli SE dùng 211 (Rp = 3.5k) khi phối với OPT 10k:8 (1250:1) thì Output Impedance = 3.5/1250 = 2.8 Ohm. Như thế truyện Tube SE Class A đều có Output Impedance dưới 1.0 Ohm mà không dùng thêm hồi tiếp (degenertive feedback, cathode feedback, global feedback) là không hoàn toàn đúng trừ khi dùng 300B hoặc 2A3 phối với OPT tỉ lệ 3.5k:8 hoặc 4.0k:8. Còn với những bóng như 845, 211, 3-500Z, 833, SV811-10, SV572-10 ... phối với OPT tỉ lệ 5k:8, 6k:8 ...ngay cả 10k:8 thì không thể có nếu không dùng thêm phương pháp hồi tiếp âm nào.

Ampli OTL-1 hoặc OTL-3 nếu em nhớ không lầm là dùng đến 40-50 dB hồi tiếp gì đó như thế tương đương với giảm từ 100 lần đến 316 lần hệ số khuyếch đại vì họ dùng bóng 6LF6 ở chế độ Pentode vốn có Rp rất cao so với ở chế độ Triode (như Sumo 2007, 2008) nên cần nhiều hồi tiếp (global feedback) đến như vậy để có Output Impdance dưới 1 Ohm. Nhưng với chế độ Pentode thì gain rất cao nên global feedback nhiều bù qua xớt lại vì tube gì thì tube cho dù Triode hay Tetrode hay Pentode thì Output Impedance luôn tỉ lệ nghịch với Transconductance. Bóng 6LF6 có transconductance tương đương với 1/2 cây 6336 nên với Sumo 2008 có số bóng 6336 nhiều nhơn OTL-1 hoặc OTL-3 chỉ dùng 6 cái 6LF6 thì cho dù thế nào đi nữa tận cùng bằng số thì cái Sumo 2007 và 2008 luôn có thể cho Output Impedance thấp hơn cái OTL-1 hay OTL-3. Futterman (cha đẻ của thiết kế OTL-1 và OTL-3) đã từng xem 6336 là bóng lý tưởng cho OTL thời đó nhưng do giá thành rất cao vì dùng cho công nghiệp và quân sự nên ông ta đành phải dùng nhưng bóng TV như 6LF6 rẻ tiền và dễ kiếm hơn thời đó là vậy hơn nữa 6LF6 cho hiệu suất cao hơn vì cùng 1 số lượng bóng 6LF6 cho công suất ra loa cao hơn cùng 1 số lượng bóng của nhiều loại bóng khác. Ampli Sumo 2008 đương thời với Output Impedance khoảng 6.1 nếu ở đâu đó gắn thêm được gain thì chỉ cần 15dB global feedback là xuống dưới 1 Ohm.

 

Re: Hình ảnh SUMO CONTEST 2008

Tất cả ampli trên thị trường, không có ampli nào có OI trên 4 ohms ( ở 1Khz ở 8 ohms tap), nên bảo rằng ampli 833 có 4.8 Ohms cũng biết là sai bét.

Tube 833 Rp nonlinear (Rp thay đổi tùm lum tùy theo operating point), tùy theo điểm dùng trong trường hợp ampli 833 trong Sumo, theo mình đoán là dùng Class A2, như vậy Rp không phải là 3K (mà Rp sẽ thấp hơn nhiều), hơn nữa ampli đó chắc chắn dùng feedback, nên OI còn thấp hơn nữa. Bảo rằng ampli 833 đo có 4.8 Ohms gì đó thì chưa nghe ampli cũng biết số đo sai rồi.