Sự lệch pha khi dùng nhiều đường tiếng?

Hình bác đưa ra là ảnh hưởng của các sóng hài (gây nên cho sóng cơ bản). Các sóng hài này sẽ làm cho âm sắc thay đổi chứ tần số cơ bản của âm thanh không thay đổi. Ta chỉ xét đến âm sắc khi âm thanh cơ bản là sóng âm phải đúng cái đã. Vẫn biết sóng âm thanh là rất phức tạp và tai người khó nghe ra sự khác biệt nếu chỉ có thay đổi nhỏ. Tuy vậy, nếu bị trường hợp về pha gây ảnh hưởng về biên độ như trên, gặp trường hợp một ca sỹ hát một đoạn nào đấy có phổ âm từ 100Hz đến 1kHz thì bác sẽ thấy do bị suy hao quá nhiều ở đoạn dưới mà giọng ca sẽ trở nên thay đổi một cách kỳ lạ và rất dễ nhận ra!

Cách đo em đưa ra ở trên là nhằm mục đích xác định một cách tương đối nhất sự tương hợp về pha của các giải phát ra tại quanh tần số cắt nhằm mục đích đạt được đúng như những gì mà ví dụ kiểu cắt phân tần L-R12 được thiết kế ra. Em sẽ trình bày về kiểu cắt này như một ví dụ và tại sao pha lại quan trọng sau.

 

Trở lại với lý thuyết về kiểu cắt Linkwitz Riley 2nd order (bậc 2, độ dốc 12dB/Oct). Các bác có thể xem vài hình ảnh quan trọng sau:

1. Độ lớn âm thanh cho 2 dải cao và thấp quanh điểm cắt:



2. Pha của dải thấp và cao tại điểm cắt:



3. Vector của âm thanh của từng dải và tổng tại điểm cắt:



Nếu bác xem kỹ về lý thuyết này thì sẽ thấy thiết kế này đạt được độ lớn tại điểm cắt là phẳng toàn bộ do họ làm được điều: kiểm soát biên độ (độ dài vector) và phase của 2 vector này tại điểm cắt (ở đây là ngược nhau 180độ). Để đạt được độ lớn bằng 1 tại điểm cắt cho kiểu LR12 này, ta cần phải đảo pha của một trong 2 dải 180 độ tại điểm cắt.

Nếu bác không đảm bảo được pha tại điểm cắt tần số này lêch nhau đúng 180 độ rồi đảo lại thì sẽ xảy ra hiện tượng tại điểm cắt có thể gặp tình trạng là các vector nếu vẫn có biên độ bằng nhau (0.5 chẳng hạn) nhưng pha lệch nhau và sẽ không thể đạt được độ lớn bằng 1 nữa (ở đây chỉ đạt 0.7) nếu lệch mỗi bên 45 độ.

 

Em ước gì bác chia sẽ điều này sớm cách đây vài năm cho em và nhiều bác chơi nhiều đường tiếng chủ động khác thì em đã không đến nỗi vất vả như hôm nay để tìm lại được những gì bác đã tìm ra! Đồng thời, cả bác và em lại vẫn có được nhiều người bạn cùng hội cùng thuyền hơn vì đã không có những bác nản nên quay sang chơi loa toàn dải!

Một điểm cần lưu ý nữa là tất cả các thiết bị tone control, equalizer mà một thời rất phổ biến đều dựa trên nguyên tắc điều chỉnh độ lớn tại một tần số nào đấy để làm biến đổi âm thanh phát ra. Nếu nói là chỉnh độ lớn ở các tần số như (equalizer) vậy không ảnh hưởng đến âm thanh thì để em về tìm lại tài liệu để đọc lại xem nó được làm ra để làm gì đã nhé!

 

Bây giờ em chia sẻ thêm chút bác nhé.
Đóng một cái thùng đúng với volume và plan xong không có nghĩa là được hay đảm bảo là bác chỉ việc xoay xoay mấy cái núm nút là xong.cut of ở mỗi điểm khác nhau cần điều chỉnh thùng tương ứng với điểm cut of,chứ không phải là đóng xong thùng rồi về xoay mấy cái núm nút rồi cut xén là xong.không thể xoay mấy cái nút đó là các bác muốn cut nhiêu nó cũng chịu theo ý bác,Cái khó trong horn systems nhất là từ mid bass trở xuống.còn phía trên không đáng ngại.
Việc giải quyết sao cho các dải đáp ứng tốt nhất khi hệ thống hoạt động Cá nhân em không coi trọng nó sâu bao nhiêu nó nông cỡ nào nó cao bao xa....vvv Mà vấn đề nó kết hợp khi làm việc giữa các giải và driver thế nào,có nhuyễn không,có phối kết hợp tốt không.chất lượng tổng thể cuối cùng thế nào? nhưng chi tiết khác em cho là thứ yếu.Khi căn bản chúng ta đã nắm bắt được rồi thì nếu muốn nghe bass nặng hơn,lợt hơn hay vừa phải thì chúng ta vẫn điều chỉnh theo ý muốn mà driver có thể cho phép....vvv tóm lại đóng một cái thùng đúng với plan nó vẫn có thể đúng,hoặc chưa đúng 50/%

 

em mới biết thêm có 1 người bạn vừa chuyển từ JBL, Altec cổ nhiều dãi sang loa hãng . thường thì người ta không hiểu chuyện gì xảy ra và không biết cách giải quyết. em đoán vậy.

em chia sẽ đây.

đối với em cái quan trọng nhất trong dàn âm thanh là tiếng mid và không gian, tức là âm hình. tiếng mid là cơ bản của bản nhạc vì nó chiếm hơn 80% âm thanh, từ 300-400 Hz đến 3-4 Khz. không gian âm nhạc là nơi để giàn máy, để cặp loa bạn trình diễn. sân khấu đã không tốt thì dàn máy của bác có đắt tiền bao nhiêu, hay bao nhiêu cũng không thể phát huy tốt được.

vì thế em ưu tiên chăm chút 2 cái đó trước tiên. cái phòng được xử lý âm học kỹ, tùy theo bộ dàn. còn tiếng mid, em cố gắng chọn củ mid nào cho đáp ứng phẵng, trở kháng cân bằng trong dãi tần rộng. em khuynh hướng cho mid này đánh rất rộng, Fs thật thấp để không ảnh hưởng dãi trên và không bị khống chế hay thay đổi bởi thùng, tức là chơi open baffle. khi chỉ 1 củ mid chơi thì chúng ta sẽ không quan tâm đến chuyện phối hợp yển chuyển ở dãi này nữa. thường thì 1 mid hoạt động tốt trong 3-4 octave là vừa. các bác để ý loa của em mid chơi từ 300 đến hơn 4 Khz, là 1 khoảng khá rộng. nếu các bác chọn loa fullrange cho giải mid, sẽ luôn là 1 chọn lựa không tệ.

sau khi có mid vừa tai, chúng ta tính chuyện thêm bass và treble. 2 cái này chỉ để bổ sung cho mid, sao cho hài hòa, khớp với nhau. vì thế phân tần bậc 1 là được chọn. sau khi nghe 1 thời gian chúng ta sẽ đo đạc lại, nâng cấp thêm 1 số cái như super treble, phân tầng... đối với em loa 3ways vẫn là tốt nhất, nếu cần thêm 1 super treble rời cho lung linh thêm tí. :mrgreen: trong quá trình nghe, nếu không vừa ý, ta sẽ tìm hiểu lý do tại sao và giải quyết, thay đổi. nhưng cơ bản loa mid phải là là nền tảng.. nhiều bác không rõ chuyện này nên loay hoay, thay đổi này kia... thậm chí bỏ hết và quay lại 2 ways hay toàn dãi cho tiện.

nhiều bác đến nhà khen dàn âm rẽ tiền, đơn giản, nghe rất dễ chịu. em nghĩ em đã thành công theo cách của mình.

 

em hoàn toàn đồng ý với bác tcqanh.
dải trung rất quan trọng trong mọi hệ thống loa không riêng hệ thông loa horn .
ở đây em thấy có bác unison chơi món này lâu rồi em nghĩ bác ấy phải là người trả lời về cái vụ phase này mới đúng.
bác Unison đâu rồi??????????????????????????????????????????????????????????????????????

Lovetube

 

Em nghĩ nếu vậy thì cần gì 3 -4 way?
Cái khó là balance hệ thống,
Chơi nhiều giải dù bác ưu tiên cái nào thì cũng phải để cho chúng làm việc theo đội hình(hoặc nó sẽ phá vỡ)
Em cũng không nghĩ là em coi trọng phần từ mid bass trở xuống,mà em nói ý là khắc phục vùng này là khó khăn nhất của hệ thống ạ.Và kể cả loa hãng em cũng cho là họ khổ sở trong sử lý kỹ thuật về vùng hoạt động này ạ chứ không phải là dễ như ăn CHÈ 8)

 

mid bass bác nói là khoảng tần nào ?

 

Vâng rút cục thì mid bass là ở khoảng dải tần nào, em cũng muốn biết. Các bác viết bài hấp dẫn quá, em chờ mãi sốt cả ruột, gần đến giờ mở màn tiệc tất niên VNAV rồi.

 

Em nói là mid bass trở xuống ạ .còn từ chỗ nào em chịu
hỏi khó thế sao em giả nhời 8)

 

ĐỂ em giả nhời giùm cho :lol: :lol: .
mid bass được cho là từ khoảng 300 hz ~500 hz .

Lovetube

 

Các bác nói về dùng 1 driver giải rộng ở đoạn giữa thoạt nghe rất hợp lý vì giải quyết được tất cả các bất lợi của việc trộn củ loa và phân tần. Có điều em e là các bác đã bỏ qua một yếu tố rất quan trọng là "cone breakup frequency"! Tạm gọi nôm na là 1 tần số mà tại đó, màng loa không thắng được các sóng đứng hình thành trên mặt cone loa và lúc đỏ, cone loa mất đi sự cứng chắc vốn có nên trở thành một nguồn gây méo. Đây là lý do hầu như không có hãng loa nào dùng củ mid từ có đường kính từ 2 tấc đổ lên mà cắt với loa treble ở trên 3kHz! Để tránh được điều này thì họ phải chọn một giải pháp dùng nhiều củ loa có kích thước khác nhau và tốn thêm công sức để làm cái phân tần và giải quyết khâu hòa hợp giữa các củ! Có vẻ các kỹ sư không chuyên về loa lại giỏi hơn các kỹ sư của các hãng loa mất rồi! :!:

Xem ra em lại chuẩn bị được nghe các bài văn phát biểu cảm nghĩ trong việc giải quyết vấn đề về thùng loa mất! Cứ cảm tính thế này thì xem ra chúng ta lại sắp có một có topic vài trăm trang không hồi kết!

Gửi các bác cái link tham khảo về cone breakup và vài hình minh họa để tiện tham khảo trước khi tiếp tục phát biểu cảm tưởng về loa!

Cone vẫn hoạt động tốt nên sóng âm phát ra là đều đặn trên khắp mặt cone:



Cone loa khi hoạt động ở tần số breakup này: sẽ có những vùng không có âm thanh phát ra do không có chuyển động của cone (gây bởi sóng đứng):



Còn đây là link than khảo của một chú cũng khá nổi tiếng về loa:

http://www.linkwitzlab.com/x-mid_dist.htm

Chúc các bác tiếp tục tranh luận vui vẻ nhé!

 

Mấy ngày nay em me cái topic này suốt nhưng không pọt cái nào :lol:

Lượng thông tin mà các bác đưa ra để diện dẩn cho lý luận của mình là rất nhiều và rất có giá trị.

Hix,mổi vấn đề gút mắc đều có cách giải quyết và kèm theo đó là mặt trái của nó.

Em vẫn tán đồng cách nghĩ của bác sĩ là chọn Driver Mid tốt sau đo chọn những thứ còn lại sau,nhưng phàm sự đời nó không đơn giản như vậy bởi vấn đề độ nhạy,trở kháng...của những thứ chọn sau nó phải phù hợp với Driver mid đang có.

Hôm trước em ngồi rất lâu với BS để thảo luận vấn đề mà bác Chip nêu trên,có những tần số được xem là điểm chết,điểm chết này nó không chỉ phụ thuộc vào cái Driver mà còn phụ thuộc vào thùng(cộng hưởng),mạch phân tần...Do vậy khi quét đáp tuyến thì nó như hình răng cưa chứ không lý tưởng là 1 đường thẳng hay cong mà hãng công bố,muốn được cái đường giống như hãng công bố thì họ dùng 1 công cụ phần mềm để trung bình hóa các giá trị đo được do đó nhìn vào thì nó tương đối thẳng.

Việc cắt Mid bass hay Mid high tại tần số nào hoàn toàn phụ thuộc vào các Driver đang có chứ không hề có 1 cái chuẩn nào cho mọi Driver.

Quan điểm của em là không quan tâm pha mid high trở lên,chỉ quan tâm pha Mid bass và bass,chọn củ loa nghe ưng ý nhất sau đó cân nhắc phân tần(trường hợp nhiều đường tiếng trong 1 thùng),thể tích thùng dựa trên dử liệu đo đạt và thẩm âm,sau đó điều chỉnh tần số cắt hợp lý(nghe tốt nhất với số đông)...

Tại tần số cắt phải chấp nhận việc trùng pha,ngược pha,lệch pha...(dù đã cố gắng khắc phục hết mức) miển sau nó không gây hậu quả trong thẩm âm là có thể...vui rồi.

Chúc các bác thảo luận vui vẻ.

Thân.

 

Bác có thể cho em thắc mắc một chút là cái món "sóng đứng" này hình dung nôm na nó thía nào ý nhỉ ? Đứng theo chiều không gian hay đứng theo mặt phẳng loa ? Thanks bác

 

Cụ Love giả nhời nhưng vẫn chưa có bằng chứng thuyết phục như vậy vẫn bị cãi như thường do thiếu tang chứng vật chứng :wink:

Em vẫn theo dõi rất sát vì cái vụ phase này em chỉ lờ tờ mờ, hehehe đọc cái trải nghiệm và kinh nghiệm thực tế của các bậc đàn anh để còn biết cách xử lý cái hệ thống đồng nát của em

Thân,

 

Cái này theo em hiểu là theo mặt phẳng loa. Nôm na có thể hiểu là khi cone loa dịch chuyển, đến một mức quá nhanh so với kích thước của màng loa (tương ứng với tần số nào đấy) thì cone loa không còn đủ độ cứng để giữ cho em nó không bị biến dạng được! Em nhớ không lầm thì với củ đường kính 8in thì sẽ thường dao động trong khoảng loanh quanh 3kHz tùy theo cấu tạo củ loa!

 

Ậy, mid high quan trọng lém đó. Ko tin dì về đảo dây một bên loa trung rồi ngồi nghe một hồi xem nó ra răng .

 

À há, em hiểu một ít roài. Thế mà từ trước em cứ tưởng sóng đứng là so với ko gian. Vậy nếu cái thùng loa dựng đứng thì ta phải hình dung cái sóng đứng này nó nằm ngang phải ko bác. Ôi tiếng Việt thân yêu ơi :lol: .

Dưng mà em vẫn chưa hiểu hết bác ơi, là nếu hình dung cái sóng đứng như vậy thì cái sóng âm thanh bình thường chưa bị quy là "sóng đứng" nó nằm theo chiều nào vậy ah ?

 

Hix,đã nói là tai em không phân biệt được pha từ mid high trở lên mà :roll: :lol:

 

em rất bất ngờ khi bác Thinhgia không biết mid bass là thế nào

người ta phân chia mid và bass thông thường như sau :

16-40 Hz : deep bass
40- 100 Hz : mid bass
100- 250 Hz : upper bass

250-500 hZ : low mid
500- 1000 hz : mid midrange
1000-2000 hz : high mid

nếu các bác nghi ngờ, em sẽ chụp hình trong sách hầu các bác ạ

 

cách chọn củ mid của em đây.

việc xử lý tần số cộng hưởng tự do của loa mid sẽ hiệu quả hơn so với cắt mid ở tần số thấp để tránh cone breakup. đúng như bác nói, mid ít khi nào người ta cho chơi đến quá 4 khz... vì đa số các củ loa mid đến tần số này là bị roll-off rùi :lol: chỉ trừ mấy củ loa toàn dãi.

em thấy cao thủ nào chen 2-3 củ loa cho dãi mid này rốt cuộc bỏ cuộc ráo. :wink:

củ mid ít khi nào được chọn trên 2 tấc bác ạ. ngay cả Wilson audio nổi tiếng giới audiophile về slam bass cũng chỉ chọn 2 loa bass 2,2 2,5 tấc cho bass của mình, còn mid vẫn chỉ 18cm. em nghĩ cái này là cơ bản rùi.

 

Cái này chỉ là tương đối thôi Lão và cũng không cần lý thuyết làm gì....vvv
Mấy bác hỏi khó em tí thôi mà Lão nhưng cũng chỉ loanh quanh những thứ mà chúng ta xào nấu hằng ngày thôi.Cái đó không là thước đo căn bản nào hết.

 

Em rất muốn được nhìn cái hệ thống của bác.
Riêng về crossover nhà Em hiện có đủ để lắp không dưới 5 systems từ Pioneer,Accuphase.Sony...vvv
Nếu có gì bất ngờ hơn bác cho em biết tiếp để tiếp thu ý kiến chỉ đạo

 

1 điều mà em ko làm cho đến hôm nay là không đưa hình bộ dàn của mình lên trên đây ạ, vì em không thích. thực sự em post, chụp hình chi tiết cấu hình hệ thống trong nhiều topic khác nhau, bạn bè và người quen để ý sẽ nhận ra chi tiết hệ thống của em là gì.

em chỉ có thể nói là phòng nghe em hiện khá ổn với 6 cái mini bass trap và 1 tán âm tự làm sau khi đo đạc và nghe . còn về thiết bị thì hơi còi 1 tí. :wink:

em bất ngờ ở chổ bác nhấn mạnh rất nhiều về mid bass mà không rõ nó là gì. sẽ có nhiều hiểu lầm trong audio, em cũng như bác thôi. em không dám có ý kiến " chỉ đạo " gì gì đấy như bác nói đâu ạ.

 

Vậy bác cho hỏi cái lý thuyết này bác trích lục nó từ đâu ra thế.Bác đã áp dụng bao giờ chưa?Tại sao lại phải theo cái thông số ấy?