Sự lệch pha khi dùng nhiều đường tiếng?

Discussion in 'Lý thuyết điện tử' started by panguyen, 31/1/10.

  1. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    nhân bàn về phase trong âm nhạc, em trăn trở mãi về cái hình sau.

    liệu ta muốn âm nhạc mình nghe là phase của thực tế, vị trí 1 hay là phase của đĩa cd, vị trí số 4 ?

    tín hiệu âm thanh đi qua 1 thiết bị nào đấy như dây cáp, ampli, đầu phát liệu có còn như phase nguyên thủy ?

    rốt cuộc phase ngay trước củ loa bass và mid vị trí 10 và 11 là gì ?

    nói tóm lại phase từ 1 đến 8 có giống nhau ?
     

    Attached Files:

  2. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Vâng thưa bác, cái mà ta không nói được đấy là cái sự hay. Nhưng cái mà em muốn khắc phục ở đây không phải là cái sự hay vì cái này rất cảm tính và phụ thuộc từ các thành phần trong bộ dàn cho đến người nghe. Cái mà em muốn đạt được ở đây đó là cái tính đúng đắn của hệ thống horn nói riêng và hệ thống nhiều đường tiếng dùng phân tần chủ động nói chung:

    Một trong những yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất cần phải có là đáp tuyến tần số tương đối phẳng (frequency response). Tiếp đến đấy là sự hòa hợp tại điểm cắt tần số (crossover frequency) rồi tiếp theo mới xét đến độ hay qua việc lựa chọn các driver tốt và lựa chọn khoảng làm việc (frequency range) cho từng driver ấy!

    Chưa có được hai yếu tố đầu tiên thì cái chúng ta đang sở hữu cũng chỉ mới là một tập hợp các ca sỹ xuất chúng lại nhưng chưa thể có được một dàn đồng ca thưa bác!

    Em cũng đã dính với cái vụ horn này được hơn 3 năm thôi. Có điều em vốn là dân kỹ thuật nên làm gì cũng muốn lý giải được nó và chính vì thế em tin là hiện giờ, để setup một bộ horn hay bộ nhiều đường tiếng không phải là vấn đề quá phức tạp như lúc em chưa hiều gì về nó trước đây!

    Vì thế, em muốn chia sẻ ở đây nhằm giúp cho những bác đang ở giai đoạn tìm hiểu như em lúc trước có thể có được một cái nhìn tổng quan và chính xác hơn về cách chơi và setup các hệ thống nhiều đường tiếng. Qua đó, có thể giúp việc cân chỉnh các hệ thống của các bác ấy nhanh chóng hơn! (Em vẫn nhận được khá nhiều pm từ các bác đang chơi horn nhiều đường tiếng hỏi về cách chỉnh phase này)

    Sau thời gian chơi cũng như tìm hiểu thì em nhận thấy, cái khó nhất trong hệ thống horn hay hệ thống nhiều đường tiếng là giải quyết vấn đề sự hòa hợp về pha (phase matching) cho các driver phụ trách từng dải! Đây là cái khó nhất nếu không hiểu thấu đáo về nó và không có cách nào đơn gian để khắc phục! Đây cũng chính là lý do mà Altec thích sử dụng loa chỉ có 2 đường tiếng (2 ways) chứ không chơi nhiều đường tiếng (như họ phải thừa nhận trong chính cái hướng dẫn sử dụng mà họ bán kèm với củ loa em có post hình ở trên)

    Sau khi tranh luận cả vài ngày trời thì đến giờ em mới vỡ lẽ ra là bác hiểu chưa chính xác mục đích, và vấn đề đang tranh luận!

    Khổ thân em suốt ngày gõ phím giải thích! :(
     
  3. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    em thì muốn biến cái phức tạp thành đơn giản. ví dụ ở hệ thống loa 4 ways của em, em cho củ loa mid oánh rộng thoải con gà mái, bass cắt khá thấp. vì thế em chỉ quan tâm đến việc cắt và đồng phase giữa loa mid và loa bass. như vậy 4 đường tiếng biến thành 2 đường :D


    ps : theo em thì chọn củ loa trước và cái này là lâu nhất, sao cho hợp tai rồi mới tính tới chuyện đáp tần, phân tần. :D
     
  4. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Em sẽ giải thích cho bác điểm này:

    Thứ nhất, khi chưa qua phân tách tín hiệu thì phase của tín hiêu sau khi đi qua một thiết bị vẫn có thể thay đổi phase ví dụ sau khi ra khỏi phần anolog ra của CD bị đảo pha 180 độ, qua khỏi preamp đảo 0 độ, qua khỏi power amp lệch 90 độ. Pha này khi phát ra âm thanh do một loa ví dụ loa toàn dải sẽ không gây ra bất kỳ sự khác biệt nào về âm thanh. Nó cũng tương tự như việc bác đứng cách một nguồn phát tín hiệu như 1 cái kèn một khoảng cách đủ nhỏ để bỏ qua sự suy hao tín hiệu do khoảng cách dịch chuyển trong không khí. Bác có thể đi tới gần kèn đi xa khỏi kèn một khoảng cách bất kỳ nào đấy trong phạm vi 1-2m mà không hề thấy sự khác biệt nào dù pha của âm thanh đến tai có pha khác nhau tại các vị trí đứng khác nhau ấy!

    Do vậy, pha từ 1-8 bác có thể không cần quan tâm do nó nếu có bị lệch thì cũng sẽ bị lệch trong khoảng toàn bộ dài tần từ 20hz đến 20kHz như nhau. Chỉ từ khi bắt đầu qua khỏi phân tần thì mới sinh ra chuyện vì lúc này các dải tần được tách ra thành nhều dải khác nhau cho từng driver phụ trách. Nếu ta có được một kiểu phân tần có độ dốc đủ lớn khiến điểm cắt tần số là một đường thẳng đứng, lúc ấy sẽ không có ảnh hưởng qua lại giữa 2 driver ở trên và dưới điểm cắt thì có lẽ cũng sẽ không cần quan tâm đến độ lệch phase tại từng củ loa. Thật đáng tiếc, các kiểu phân tần phổ biến hiện tại đều có vùng chồng lần và vì thế đều có sự tương tác giữa 2 nguồn âm (2 driver khác nhau) tại cùng 1 tần số nào đấy! Lúc này tùy theo kiểu cắt tần mà có một kiểu đáp ứng khác nhau và cũng có những yêu cầu khác nhau về cách đấu pha của 2 driver trên và dưới điểm cắt tần ấy nhằm đạt được đáp tuyến tần số và đáp tuyến về pha như thiết kế.
     
  5. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Không có chuyện gì là không có mặt trái thưa cụ! Cái gì cụ có thể đạt được bằng 1 củ mid dải rộng thì đều có thể đạt được hơn thế bằng 2 củ mid giải hẹp hơn được setup đúng! 8)

    Tất nhiên là cần phải có bước chuẩn bị và lựa chọn củ mid trước khi tiến hành thực hiện một hệ thống vì nếu không đáng thì làm làm gì cho mất công! :wink:
     
  6. thinhgia

    thinhgia Advanced Member

    Joined:
    18/1/08
    Messages:
    5.002
    Likes Received:
    530
    Location:
    Còn Lâu Mới Khoái Nhá
    [quote="]pc_chip
    Thật đáng tiếc, các kiểu phân tần phổ biến hiện tại đều có vùng chồng lần và vì thế đều có sự tương tác giữa 2 nguồn âm (2 driver khác nhau) tại cùng 1 tần số nào đấy! Lúc này tùy theo kiểu cắt tần mà có một kiểu đáp ứng khác nhau và cũng có những yêu cầu khác nhau về cách đấu pha của 2 driver trên và dưới điểm cắt tần ấy nhằm đạt được đáp tuyến tần số và đáp tuyến về pha như thiết kế.
    [/quote]

    >>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

    Em thấy mơ ước của bác có lẽ hơi nhiều quá chăng?
    Giả thiết có cha nào sáng tác được cái Crossover được như ý bác chắc chắn là bác cũng hổng có sài được đâu.
    Tại sao thì em không đủ kiến thức để lý luận mạch lạc cho bác thấy,nhưng bác sẽ không còn ước mơ thêm nữa
    Nếu bác muốn dịp này có thành viên ghé qua đây.Bên này có hai hệ thống horn system của em và Lão Lovetube.Em không dám khoe .Nhưng nếu muốn em sẽ để thành viên này tự phát biểu với chút thực tế thì mới có thể hiểu được,chư cứ võ Mồm với nhau cả năm cũng không hết chuyện nhẩy.
    Hệ thống của Lovetube gồm 2045/ 288C/416 với 2a3 power và Pre-amp DIY.
    Của em thì có 2405/2441/15B với Sony Crossover 4 way
    Power amp Sun audio 2a3 -300b và 845 full tango.air tight pre-amp
     
  7. ClassA

    ClassA Moderator

    Joined:
    5/12/05
    Messages:
    2.524
    Likes Received:
    46
    Em thấy bác Chip hơi chủ quan ở đoạn bôi đậm , khó đảm bảo độ lệch pha như nhau trong toàn bộ dải tần 20Hz-20kHz cho một mạch điện lắm đấy :). Đồ bán dẫn đã khó, đồ tube còn khó hơn, vì nó liên quan đến các thành phần L, C của linh kiện, thiết kế mạch và layout. Nếu bác xài thử mấy phần mềm Spice với các linh kiện lý tưởng sẽ thấy đường đặc tuyến phase vs frequency response nó uốn lượn thế nào, chưa nói đến thực tế với các linh kiện không lý tưởng.
    Theo thiển ý của em thì đạt được đáp ứng tần số nằm trong khoảng 3dB của một hệ thống loa cũng đã là rất tốt rồi. Tuy nhiên còn có những thông số khác như méo THD, IMD và cái gọi là "quán tính" của củ loa ảnh hưởng đến màu sắc âm thanh cuối cùng rất nhiều. Cho nên chất lượng driver vẫn phải là ưu tiên số một, em đoán thế.
    Quay lại vấn đề chính của topic, em thấy cách làm của bác Chip rất hay, phù hợp với điều kiện thực tế DIY.
     
  8. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Hà hà, cảm ơn bác ClassA đã góp ý giúp. Em cũng nghi ngờ về tính đúng đắn của cái câu mà bác tô đen lên đấy do em hiểu hiện giờ không có thiết bị nào của ta là không gây thay đổi âm thanh khi đi qua nó cả! :(

    Sở dĩ em đưa ý kiến chủ quan vào là vì dù nó có biến đổi thế nào thì tại 1 tần số, tín hiệu ấy nếu không bị biến đổi bởi phân tần sẽ đi vào 2 driver trên và dưới điểm cắt là như nhau. Ví dụ 800Hz pha có bị biến đổi thế nào thì ở driver mid và bass tại 800Hz nó vẫn phải đồng pha nhau. Và như thế các yêu cầu về phân tần nó vẫn như cũ và các điểm về pha của tín hiệu ra khỏi loa mà em nêu ra ở trên vẫn đúng.

    Em mà không nói là tín hiệu từ 1-8 trong cái hình của bác Tcqanh đưa ra tạm có thể coi như không cần quan tâm về pha là sẽ lại phải đánh máy thêm vài trang để bàn về ảnh hưởng thế nào, đo đếm được không, làm sao biết nó không ảnh hưởng đến pha tại loa,..... :(

    Trở lại chuyện chọn củ loa thì em hoàn toàn nhất trí là cốt lõi vấn đề nó vẫn phải nằm ở các củ loa tốt. Em không kỳ vọng là nếu cân chỉnh đúng, ta có thể biến các củ loa tồi thành một cặp loa tốt được! Mục đích của ta là làm sao để các củ loa vốn tốt rồi ấy thể hiện được đúng năng lực của nó mà thôi bác nhỉ! :)
     
  9. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Vâng cảm ơn bác, em cũng biết là ngay cả khi có được một cái phân tần đủ dốc để loại bỏ được ảnh hưởng của 2 củ loa tại vùng tần số cắt thì cũng không chắc là dùng được. Em sẽ bàn đến vấn đề này sau.

    Vài hôm trước bác mắng em và một vài bác chơi kèn bên này là bảo thủ nhưng bây giờ thì em đang thấy phảng phất sự bảo thủ đấy ở cả bên đấy! :wink:

    Sự thật thì em nghĩ em cũng không lạ lẫm lắm với 2 dàn kèn trên, đặc biệt là cái dàn Altec của bác Lovetube vì trước khi chơi qua đến cấu hình hiện giờ em cũng đã qua cái bước 3 đường tiếng với cấu hình Fostex T925/ 288D/ 414 với 2A3SE đánh dải treble, 45SE đánh giải mid và 845SE đánh giải bass. Nếu dàn của bác Lovetube mà dùng 2A3PP hay 2A3 Parallel thì mởi ổn phần bass chứ không thì em e là em 2A3SE không đủ sức phụ trách em 416. Em cũng đã thử cả 2A3SE lẫn 300B SE cho dải bass dùng 414 trong thùng petitte onken tương tự như cái thùng Onken 360 cho củ 416 mà bác Lovetube đang dùng rồi thưa bác! Tương tự với của bác là cái amp 300B SE cho em LE15B.

    Nếu đang dùng amply Single Ended thì hiện cả 2 hệ thống của các bác đang chơi vocal và các thể loại nhạc không cần độ chi tiết và gọn gàng của tiếng bass vô cùng tốt. Có điều, nếu bác cần thêm độ gọn gàng và chi tiết của tiếng bass thì em nghĩ các bác nên thử nghe qua 845SE cho giải bass trên chính bộ dàn hiện hữu là sẽ thấy được cái mình đang thiếu ngay! Tin hay không là tùy bác ạ! :)

    Vài dòng thẳng thắn chia sẻ để bác thấy là em không chỉ có lý thuyết suông mà cũng đã chơi qua cái hệ thống gần tương tự như của cả 2 bác rồi!

    Em xin phép không lan man về vấn đề này nữa mà sẽ quay lại chủ đề chính cần bàn trong các bài post tiếp theo.

    Kính bác,
     
    Satuki likes this.
  10. thinhgia

    thinhgia Advanced Member

    Joined:
    18/1/08
    Messages:
    5.002
    Likes Received:
    530
    Location:
    Còn Lâu Mới Khoái Nhá
    Bác nghĩ sao cũng được.Bác và AE khác đi qua rồi cũng tốt dù sao cũng đã có kinh nghiệm sử dụng.
    Nhưng sự đời nó không đơn giản....
    Và Audio cũng vậy.nói và thực tiễn là hai việc khác nhau.
    Còn phối ghép bằng 845 hay 2A3 hay là gì nữa bác có thể hỏi bác Lovetube,vì ngoài đồ của bác Lovetube thì em vẫn có đồ để cho bác ấy chọc ngoáy như Luxman hay shindo 300
    Chúc bác sớm thành công với hệ thống của mình
     
  11. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    tối qua em đọc tài liệu nói về cái vụ pha này. thật sự tác giả hầu như không đề cập đến phase tại điểm cắt. có thể họ lờ đi ?

    bàn về pha, điều kiện tối ưu nhất là đồng pha cho toàn bộ các củ loa với độ dốc cắt cao nhất. về lý thuyết là bậc 4 là ok nhất. nhưng về thực tế ta thấy cắt bậc 4 sẽ có mấy khuyết điểm sau :
    - linh kiện cho phân tần rất nhiều, đặc biệt cho cắt giữa mid và bass, cuộn cảm lên đến 8-10 mH là bình thường, tụ điện có khi lên đến hơn 100 uF. như vậy chi phí sẽ tăng lên rất đáng kể.
    - càng nhiều linh kiện, loa càng nặng đánh, âm thanh ra càng xìu, đặc biệt là tiếng bass, các dãi tần sẽ đáp ứng không còn đều nhau do tính trở kháng, dung kháng và cảm kháng khác nhau. như vậy sẽ đòi hỏi người chơi chọn ampli công suất mạnh và sẽ tốn rất nhiều chi phí. âm chất lúc này phụ thuộc vào linh kiện sử dụng khá nhiều.
    - độ dốc cao sẽ làm cho các củ có vẻ "rời nhau", nghe có vẻ không liền lạc lắm giữa các dãi, cái này hay gọi là tính coherence không cao, không tự nhiên lắm.
    - phân tần chiếm chổ khá lớn cũng là 1 vấn đề. có khi hãng phải làm phân tần trong 1 hộp rời.

    nói chung hiện tại phân tần bâc 2 vẫn được ưa chuộng nhất, việc lấn nhau 1 tí giữa các pha phải chấp nhận thôi. :D
     
  12. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    có 1 số bộ dàn sau khi setup đồng pha cho các củ, chủ nhân nghe vẫn thấy lệch pha. việc này có thể giải thích do khoảng cách các củ loa đến tai khác nhau.

    cách giải quyết :

    - để các củ loa càng gần nhau càng tốt. lúc này loa treble, mid và bass xem như phát ra từ 1 điểm.
    - nghiêng củ loa mid, treble 1 góc nào đấy ??? cái này em sẽ nghiên cứu thêm.
     
  13. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Tiếp tục về vấn đề về các nguyên nhân gây lệch pha tại điểm cắt tần số khi chơi nhiều đường tiếng chủ động:

    1. Sự lệch pha gây ra do các củ loa có đặc tính pha khác nhau: bản chất voice coil của loa là một cuộn dây được đặt trong 1 từ trường của nam châm. Tùy theo chiều của dòng điện chạy trong cuộn dây này mà cone loa sẽ dich chuyển ra phía ngoài hay vào phía trong. Thông thường, các hãng sẽ đánh dấu cực dương và cực âm sao cho nếu tại một thời điểm nào đấy, tín hiệu + đi vào cọc loa dương thì sẽ khiến cone loa dịch chuyển ra phía ngoài. Tuy vậy, một số trường hợp, một số đời loa lại được đánh dấu cực dương và âm sao cho nếu khi tín hiệu + đi vào cọc loa dương sẽ lại khiến cone loa dịch chuyển đi thụt vào phía trong! Sự lệch pha này nếu xảy ra sẽ gây nên sự lệch pha giữa các loại củ loa 180 độ.

    2. Sự lệch pha do vị trí của các củ gây ra: các củ loa trong hệ thống kèn thường có củ được đặt lệch nhau và điều này gây ra sóng đến tai người sẽ có dự lệch pha giữa các củ này. Đây là lý do Altec có ghi rõ ràng là nếu dùng kèn 511B hay 811B thì nên đảo cực đây loa (đảo pha) của loa treble so với loa bass nhằm có được sự đồng pha. Nguyên nhân của vấn đề này là độ sâu của kèn đã được Altec cũng như các hãng tính toán để khoảng cách ấy xấp xỉ bằng 1/2 lần bước sóng âm thanh tại tần số cắt. Như vậy nếu dùng kèn ví dụ 511B mà cắt ở 800Hz thì có thể ta cũng phải điều chỉnh lại pha vì lúc này độ lệch pha của nó đã không còn được như trong trường hợp cắt ở 500Hz mà Altec đã thiết kế. Đây cũng có thể là một điểm cần phải lưu ý khi các bác dùng các loại kèn khác nhau và cắt ở tần số không phải tần số của hãng vẫn dùng. Lúc này, nếu phân tần không cho phép chỉnh delay để dịch chuyển vị trí tương đối giữa các củ, ta phai dịch chuyển củ loa để chúng hòa hợp về pha hơn. Cách dịch chuyển củ loa chỉ có tính chất tương đối do bước sóng âm thanh tại các tần số khác nhau là khác nhau nên cách này sẽ không mang lại hiệu quả cao bằng cách chỉnh delay của các củ!

    3. Sự lệch pha do các power amply nằm sau phân tần chủ động gây ra: mỗi một kiểu amply tùy theo cấu tạo mạch sẽ gây nên một sự lệch pha nhất định so với tín hiệu đi vào amply này. Có loại mạch khuếch đại cho tín hiệu ra đồng pha, có loại mạch khuếch đại cho tín hiệu ra ngược pha với tín hiệu vào amply. Sự lệch pha này thường là 180 độ. Ngoài ra, nếu trên đường tín hiệu giữa các tầng của amply ấy có thêm các linh kiện như tụ nối tầng chẳng hạn thì mỗi một tụ sẽ gây sớm pha 90 độ so với tín hiệu trước nó. Sự lệch pha này sẽ là các bội số của 90. Như vậy, tín hiệu sau khi đi qua power amply sẽ có thể lệch pha so với tín hiệu đi vào power amply đấy một góc là bội số của 90.

    4. Sự lệch pha do kiểu (alignment) của phân tần chủ động gây ra: Mỗi một kiểu phân tần sẽ gây nên một độ lệch pha khác nhau cho dải cao và dải thấp. Về cơ bản mỗi một bậc của độ dốc sẽ làm thay đổi phase một mức +/-45 độ cho dải cao và dải thấp (+ cho dải cao và - cho dải thấp). Tuy vậy, sự lệch pha này được thiết kế có chủ đích trong tương quan về việc làm giảm độ lớn của tín hiệu theo tần số nhằm đạt được độ lớn của tín hiệu là ổn nhất theo kiểu phân tần đấy. Cụ thể, kểu B.Worth sẽ làm tín hiệu tại điểm cắt tăng 3dB, kiểu L.Riley cho tín hiệu tại điểm cắt bằng đúng tín vào nên đạt độ phẳng tại điểm giao cắt, kiểu Bessel thì cho tín hiệu giảm 3dB tại điểm cắt,..... Ta chỉ cần chú ý đến kiểu cắt để đảo lại cực loa nếu kiểu cắt đấy yêu cầu là được). Em sẽ đi sâu vào sự lệch pha và sự tổng hợp của vài kiểu phân tần phổ biến sau.

    5. Sự lệch pha cuối cùng thường xảy ra nếu các bác nào chơi nhiều đường tiếng với các thùng loa khác nhau cho các dải và thường là giữa củ subwoofer và woofer. Đây là sự lệch pha do thùng loa. Để đơn giản có thể hiểu thùng loa là một thiết bị cộng hưởng tần số được thiết kế nhằm khuếch đại tín hiệu ở một dải tần số (thường là tần số thấp) mà củ loa không thể hiện được. Mỗi một kiểu kết hợp thùng và củ loa sẽ gây nên một kiểu lệch pha khác nhau. Đây là vấn đề mà ta không kiểm soát được bằng những điều kiện đo đạc đơn giản. Cách em làm để đoán sự lệch pha gây nên bởi thùng loa là dùng một phần mềm mô phỏng nhập các thông số của thùng và củ loa rồi chạy thử và xem kết quả. Mục đích của việc này là để nếu được thì tìm 2 kiểu thùng và driver có cùng kiểu biến thiên về pha xung quanh điểm cắt tần số hoặc nếu không được thì nên chuyển điểm cắt tần số lên vùng có cùng kiểu biến thiên về pha.

    Đây là hình minh họa chạy thử đặc tính pha của củ JBL 2235H trong thùng bass reflex và củ Altec 414-8B trong thùng bass reflex và thùng kín.

    [​IMG]

    Các bác có thể nhìn vào góc phía dưới bên phải sẽ thấy được đường đáp ứng pha biến đổi theo tần số. Đường màu vàng là của 2235, đường màu đỏ là của 414 trong thùng bass reflex và đường màu xanh là của 414 trong thùng kín. Nhìn vào hình trên, ta có thể thấy ở dưới 100Hz, 414 trong thùng bass reflex bắt đầu có sự biến thiên về pha khác với 2235. Và nếu muốn có được sự biến thiên về pha tương đồng với 2235H, ta nên dùng 414 trong thùng kín. Nếu muốn dùng 414 với thùng bass reflex, ta nên đưa điểm cắt tần số càng lên cao hơn (như trong hình là khoảng trên 200Hz).

    Sự khác biệt về pha do kiểu thùng này có thể là một trong những lý do mà em nghĩ khiến JBL chọn dùng tần số cắt rất cao cho 2235/2231 trong các thùng 43xx của họ thường họ cắt ở 250Hz/290Hz và củ woofer thường được họ dùng trong thùng kín! Tất nhiên là có thể còn có lý do khác mà em chưa biết!
     
  14. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    có lẽ có một số bác không rõ tại sao có lệch pha này. em xin nói thêm tí, nếu có gì sai các cụ chỉ lại.

    về lý thuyết, 1 chùm sóng âm thanh tới 1 vật thể cứng 1 tí, chùm âm thanh phản xạ (âm tán) sẽ đảo pha. vì thế khi âm thanh va vào thành họng kèn, hay vào thùng loa thì pha sẽ thay đổi. mức độ thay đổi cỡ nào thì khó biết được, tùy vào rất nhiều thứ.



    nói chung âm thanh rất phức tạp :lol:
     
  15. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Cái này thì sai đứt đuôi con nòng nọc rồi chứ chỉ gì nữa cụ ơi! :lol:

    Cái cụ nói là lệch pha do phản xạ âm thanh. cái này nó sẽ gây nên sự rối và nhiễu của âm thanh và thường có biên độ nhỏ do vậy không phải là cái em đang bàn đến ở mục thứ 5 phía trên kia. Ví dụ như cái âm thanh phản xạ đi lòng vòng trong thùng cụ đưa ra thật ra đã bị hấp thụ gần hết do các lớp bông hút âm rồi. Một điểm nữa cần lưu ý là khi có va đập thì 1 phần sóng sẽ đi xuyên vào vật liệu phần sóng còn lại sẽ có năng lượng giảm đi nhiều! :wink:

    Cái lệch pha do thùng mà em nói là do cộng hưởng. Nói cho đơn giản và dễ hình dung, để thùng cộng hưởng được thì nó phải có âm thanh phát ra trước và ở đây là do củ loa kích động và do vậy có sự trễ pha. Càng xuống thấp, thì độ trễ càng lớn nên độ lệch pha càng cao! Ví dụ trên hình đặc tính pha của thùng 2235H em đưa ra ở trên, ở 25Hz, tiếng bass sẽ lệch pha 180 độ so với tiếng ở 500Hz phát ra từ cùng thùng loa này.

    Nói chung là nó cũng có nền tảng là các hiện tượng đơn giản thôi mà! hihi.... 8)
     
  16. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    nền tảng đây cụ. buồn tình em đọc lại cuốn sách về âm thanh học sau


    đây là cuốn sách tham khảo cho các sinh viên nghiên cứu về các loại âm :D , cuốn này cũng được Tự điển Bách khoa toàn thư Wiki chọn để tham khảo. em rón rén mở phần phase đọc lại. kết quả như mong đợi. :D
     

    Attached Files:

  17. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    đây là hiện tượng đồng pha khi ta khảo sát 3 sóng f1, f2, f3. sóng hình E là sóng tổng hợp của 3 sóng trên.



    dưới đây là hiện tượng ngược pha của 3 sóng. lấy f1 làm chuẩn, f2 đi lêch pha trước và f3 lệch pha ra sau. ta cũng thấy sóng hình E là tổng hợp 3 sóng trên.



    như vậy sự thay đổi thế nào trên mặt âm thanh ???
     

    Attached Files:

  18. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    như vậy sóng tổng hợp- complex wave- của đồng pha và lệch pha là khác nhau quá rõ ràng. :D



    thật bất ngờ là tai con người không đủ nhạy để nhận ra sự khác biệt. và người ta nghe thấy 2 sóng tổng hợp đồng pha và pha trên là rất giống nhau.
     
  19. pc_chip

    pc_chip Advanced Member

    Joined:
    18/12/05
    Messages:
    5.042
    Likes Received:
    740
    Location:
    THỦ ĐỨC GROUP
    Trước bác nói em toàn lo đo thì thời gian đâu nghe nhạc! Giờ bác lại toàn đọc sách thế này thì thời gian đâu mà đo để chỉnh dàn loa! :wink:

    Nhưng em nói thật lòng bác đừng buồn, trước khi đưa mấy hình trên ra để bàn, đúng ra bác nên tìm hiểu trước về sự khác biệt giữa cái fundamental wave (sóng cơ bản) và harmonic wave (sóng hài) ạ! :(
     
  20. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn

    oái, thôi bác để em ăn tết. chứ đọc sách mãi có mà chết. trước kia em đọc cái âm này quá trời... mà càng đọc càng tẩu bác ạ... :(

    tối qua em nghe liền tù tì 3 đĩa, Norah Jones thỏ thẻ trong Come away with me, rồi thăng trầm cùng với cụ Chai Kốp Ki cùng bản 1812, cuối cùng là tự sự cùng anh chàng Triệu Bằng trong Memory. thấy vẫn còn phê.

    em quyết tâm không đọc sách nữa. :mrgreen:
     
  21. DVD-A

    DVD-A Advanced Member

    Joined:
    8/7/09
    Messages:
    874
    Likes Received:
    4
    Em theo dỏi từ đầu đến đuôi thì thấy bài này Bác sĩ bắt đầu ngộ ra điều cần tìm he he...Vì tất cả các driver cái thì đánh lệch gốc trên/dưới/trái/phải/vào/ra/trước/sau...khi tới tai người nghe nó sẽ là mớ hỗn độn.. tiếp đi Bác sĩ
     
  22. tcqanh

    tcqanh Advanced Member

    Joined:
    11/9/07
    Messages:
    8.015
    Likes Received:
    92
    Location:
    Q3, Sài Gòn
    thưa bác, thật ra em đã biết chuyện này. em phản biện cốt để làm tranh luận cho sôi nổi. bác thấy các tài liệu em đưa phía trên toàn là quý, có giá trị cao. em cũng đã đọc qua.

    có điều em nhận thấy nếu di chuyển các loa mid và treble thì âm thanh thay đổi lắm, vì âm thanh càng cao tần thì tính định hướng càng rõ. ví dụ như loa treble, thay đổi hướng cùng trục với tai hay lệch trục 60 độ có thể chênh lệch 10 dB đối với tần số rất cao.

    có điều em vẫn băn khoăn là những thay đổi nho nhỏ tại điểm cắt như thế liệu tai con người có nhận ra không? nhận ra bằng cách nào?
     
  23. DoMinhDuc

    DoMinhDuc Advanced Member

    Joined:
    16/4/09
    Messages:
    1.568
    Likes Received:
    7
    Em xin phép:
    Đọc đến đây thì em chẳng hiểu.
    Chuyện lệch pha khác tần số là chuyện đương nhiên nó phải xảy ra. Không can thiệp được. Nếu can thiệp được thì các bác chỉ giúp em ạ.
    Em chỉ thấy cần giải quyết ở sự lệch pha cùng tần số thôi.
    Loanh quanh thì nó phải trở về cái đáp tuyến phẳng phiu của bộ loa khi đo thử.
     

    Attached Files:

  24. Vannam

    Vannam Advanced Member

    Joined:
    19/8/09
    Messages:
    498
    Likes Received:
    1
    Cái món này chưa đọc thì còn võ vẽ được chút ít ,càng đọc càng mơ hồ nên mới gọi là "Âm" học :mrgreen:
    Mọi người đang bàn về cái ảnh hưởng của lệch pha đến âm thanh tại tần số cắt và các tần số lân cận mà bác ,nơi mà có sự chuyển giao âm thanh của 2 drive
    Lệch pha khác tần số là sao bác ơi , em chưa hiểu
     
  25. DoMinhDuc

    DoMinhDuc Advanced Member

    Joined:
    16/4/09
    Messages:
    1.568
    Likes Received:
    7
    Lệch pha khác tần số là đây nè bác ơi.
     

Share This Page

Loading...