Lăn tăn hoang mang là 1 cảm giác thường xuyên của hầu hết audiophile trong khâu bưng bê kê đặt hệ thống, nói gọn là setup hệ thống. Thế thì để bớt hoang mang chúng ta cần xác định, quan điểm rõ và giải thích được một số thắc mắc sau. Tại sao chúng ta cần phải setup hệ thống, chúng ta setup thiết bị gì và thực hiện nó như thế nào. 1. Setup hệ thống có cần thiết không? Câu trả lời nhanh và luôn là siêu cần thiết. Chưa có hãng âm thanh nào trên thế giới, khi làm ra cái amp hay loa đài mà xác định là không hay và chỉ có người chơi tự làm nó dỡ hơn, trình diễn dưới khả năng thật sự của sản phẩm. Một khía cạnh khác, rất hiếm hãng audio nào đủ "dài tay", quan tâm sâu sắc đến khách hàng dùng sản phẩm họ ra sao. Nghĩa là, hãng chỉ có trách nhiệm tạo ra sản phẩm tốt, hãng khó lòng nắm được âm học, phòng ốc, điện đóm chúng ta ra sao. Kể cả các hãng sản xuất ra các phụ kiện âm học, dây cộ... Người chơi là người chịu trách nhiệm hoàn toàn với sự trình diễn của hệ thống chính mình. 2. Chúng ta sẽ setup những gì trong hệ thống? Khi chơi càng lâu, tự mỗi người sẽ cảm nhận được tầm quan trọng của việc setup đối với hệ thống là miễn bàn (Không cần phải biết rõ mục 1). Tuy nhiên khi bắt tay vào công cuộc xây dựng hệ thống, chúng ta thường vướng vào 1 vòng lẫn quẩn, thiếu hoặc lặp lại 1 số bước nếu không có quy trình. Setup hệ thống là tất cả những công việc người chơi âm thanh/người tư vấn/chiên da sẽ làm sau khi bê thiết bị đặt vào phòng, nối kết, cho thiết bị phát ra tiếng và từng bước làm cho tiếng phát ra từ loa mỗi lúc mỗi cải thiện sau mỗi công đoạn. Để dễ hình dung, ta đem câu thần chú nằm lòng mà bất cứ audiophile nào cũng nhớ: Nhất điện, Nhì phòng, Tam kê, Tứ kệ! Đối với quan điểm cá nhân của em, không có thứ tự nào trước sau, chẳng qua đọc cho có vần điệu, nên chúng ta không tranh cãi cái nào quan trọng và sẽ thực hiện tất cả. Mỗi giai đoạn, thứ tự trên sẽ mang lại một số % hiệu quả nhất định cho trình diễn cuối cùng. Chúng ta cứ tưởng tượng việc setup giống như việc bỏ ống tiết kiệm mỗi ngày, tích tiểu thành đại. Có thể liệt kê một số việc audiophile đã làm, đôi khi chúng ta lại không nghĩ mình đang setup: + Đi lại hệ thống dây điện độc lập cho phòng nghe, thay đổi các ổ cắm chuẩn "for audiophile". + Bố trí, kê kích, treo máng ... hệ thống dây nguồn, dây loa, dây tín hiệu. + Di chuyển, bổ sung thêm 1 số nội thất phòng nghe: rèm, tranh ảnh, tủ kệ, thảm lót... + Chống rung "nâng cấp" từ các hãng phụ kiện + Nghiên cứu sâu về các hình thái tiêu tán âm, mua hoặc tự Diy. + Di chuyển, phân bố lại thiết bị Cd, Amp, loa. ... 3. Setup như thế nào và theo tiêu chí, phương hướng nào? Trong bài viết này, em không đi sâu vào một phương pháp setup cụ thể nào vì có quá nhiều phương pháp, trường phái setup. Tuy nhiên chúng ta sẽ đề cập 1 số điểm chung nhất, cơ bản nhất để hổ trợ việc setup hiệu quả nhất. Âm nhạc là sự sắp xếp có trật tự của âm thanh theo 1 số quy tắc về nhịp điệu và cung bậc. Mục tiêu của âm nhạc giúp ta có sự thư giãn, truyền tải cảm xúc cho nhau. Hiếm khi có 1 thể loại nhạc làm người nghe mệt mỏi, thêm căng thẳng. Do đó, setup hệ thống cũng phải theo mục tiêu trên. Chúng ta cần phải làm cho âm thanh cải tiến theo chiều hướng "gạn đục, khơi trong", âm thanh trỡ nên rõ ràng, tách bạch, chất âm trung thực, thể hiện đúng với cảm xúc của bản ghi. Ta có thể tự kiểm tra và đối chiếu âm thanh của hệ thống trước và sau khi setup: + Âm trầm sâu hơn: tốt hơn trầm nông. + Âm bass 1 số nhạc cụ mềm hơn: tốt hơn bass cứng. + Âm nền mạnh hơn (ở 1 số thể loại nhạc) tốt hơn âm nền yếu, lỏng. + giọng ca trỡ nên trong hơn ( ca sĩ nữ giọng dễ nghe): tốt hơn giọng đục, đần + âm thanh chi tiết trong từng mỗi nhạc cụ: tốt hơn độ phân giải không rõ, âm dính chùm. + So sánh tương tự đối với một số nhạc cụ thể hiện ở dãi tần cao hơn : kèn, sáo, dây và percussion. Ngoài việc so sánh trạng thái, chúng ta cần lưu ý, âm thanh hệ thống cần phải theo sát với nhạc âm thanh bên ngoài càng giống càng tốt. Quá trình này đòi hỏi người chơi âm thanh cần có 1 số kỹ năng và điều kiện nhất định: chơi được nhạc cụ nào đấy, thường xuyên nghe live... Một mẹo nhỏ khi setup loa, chúng ta nghe mono từng loa sẽ dễ hơn nghe tổng thể stereo 2 loa. Do đó, ta cũng nên setup từng loa 1, để quá trình so sánh ở trên dễ dàng hơn. Mỗi loa sẽ là 1 thí sinh trong phòng nhạc, chúng ta sẽ lựa thí sinh ưu tú, loại thí sinh kém. Đối với một số audiophile sử dụng phụ kiện âm học (hãng hoặc Diy) cần lưu ý, hiểu rõ sản phẩm, nắm được tác dụng cũng như cách sử dụng mỗi món "đồ chơi". Mỗi phụ kiện âm học khi đặt trong phòng nghe, nếu loa đã có 1 vị trí "đẹp"/ nhạy cảm thì nó sẽ trỡ thành "chánh kiện", nghĩa là nó sẽ tương tác với âm thanh và ảnh hưởng khá sâu với tổng thể. Cụ thể hơn, ta sẽ cần làm lại 1 vòng setup, chỉ cho các phụ kiện này như đã làm với cặp loa. Trong khả năng hạn hẹp, em chỉ liệt kê được 1 số thứ trên trong số rất rất nhiều mấu chốt, chìa khoá giúp cho người chơi rút ngắn được khoản thời gian loay hoay, "đánh vật với dàn máy", mau chóng chuyển sang giai đoạn "hưởng thụ âm nhạc".